Theo NHS, nếu chứng buồn nôn khi mang thai ở mức nhẹ, bạn hãy bắt đầu bằng những điều chỉnh sinh hoạt hằng ngày: nghỉ ngơi nhiều, tránh các món ăn và mùi gây buồn nôn, ăn một lát bánh mì nướng khô hoặc một chiếc bánh quy lạt ngay khi thức dậy, ăn nhiều bữa nhỏ ít chất béo và nhấp từng ngụm nước thường xuyên. Có bằng chứng cho thấy gừng và bấm huyệt ở cổ tay có thể giúp ích. Nếu những cách này không giúp bạn dễ chịu hơn, hãy hỏi ý kiến bác sĩ.
Ốm nghén bắt đầu từ khi nào?
Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), buồn nôn và nôn khi mang thai, thường được gọi là ốm nghén (morning sickness, "ốm buổi sáng"), rất phổ biến ở giai đoạn đầu thai kỳ. NHS cho biết khoảng 8 trong 10 phụ nữ mang thai bị buồn nôn, nôn hoặc cả hai. Hướng dẫn thai kỳ theo từng tuần của NHS xem buồn nôn là một trong những triệu chứng đặc trưng của tam cá nguyệt thứ nhất, kéo dài từ lúc thụ thai đến tuần 12.
Cái tên quen thuộc này dễ gây hiểu lầm. Theo NHS, buồn nôn có thể xảy ra vào bất kỳ lúc nào trong ngày hay đêm, và với một số người, cảm giác này kéo dài suốt cả ngày. Hướng dẫn lâm sàng lưu ý rằng triệu chứng thường nặng hơn ngay sau khi thức dậy vào buổi sáng.
Nhiều bà mẹ tương lai thắc mắc khi nào cơn nghén sẽ đỡ. Theo NHS, với phần lớn phụ nữ, triệu chứng thường cải thiện rõ hoặc hết hẳn trong khoảng tuần 12 đến tuần 20, dù với một số người, triệu chứng có thể kéo dài hơn. NHS trấn an các bậc cha mẹ tương lai rằng chứng buồn nôn thông thường khi mang thai không gây nguy hại cho sức khỏe của em bé đang phát triển.
Vì sao bà bầu bị buồn nôn?
Theo NHS, sự gia tăng nhanh của hormone trong 12 tuần đầu thai kỳ có lẽ là nguyên nhân chính. Bạn có thể dễ bị buồn nôn rõ rệt hơn nếu:
- Bạn mang song thai, tam thai hoặc nhiều thai hơn
- Bạn từng bị buồn nôn và nôn nặng ở lần mang thai trước
- Bạn có tiền sử say tàu xe
- Bạn có tiền sử bệnh đau nửa đầu (migraine)
- Trong gia đình bạn có người từng bị ốm nghén nặng
- Bạn từng bị buồn nôn do tác dụng phụ khi dùng thuốc tránh thai đường uống có chứa estrogen
- Đây là lần mang thai đầu tiên của bạn
- Chỉ số khối cơ thể (BMI) của bạn từ 30 trở lên
NHS cũng nhắc rằng nhiễm trùng đường tiết niệu có thể gây buồn nôn và nôn, nên nếu bạn thấy khó chịu khi đi tiểu, bạn cần được đi khám.
Làm gì để giảm buồn nôn khi mang thai?
Theo NHS, không có một cách chữa chung nào hiệu quả với tất cả mọi người, vì mỗi thai kỳ đều khác nhau về mặt sinh học. Nếu bạn buồn nôn ở mức nhẹ đến vừa, NHS khuyến nghị thử trước những bước tự chăm sóc thiết thực sau:
- Nghỉ ngơi nhiều. Kiệt sức và mệt mỏi về thể chất có thể khiến cảm giác buồn nôn nặng hơn rõ rệt.
- Tránh xa những món ăn và mùi nồng khiến bạn buồn nôn hoặc muốn ói.
- Ăn một lát bánh mì nướng khô hoặc một chiếc bánh quy lạt ngay trên giường trước khi dậy. Hướng dẫn của NHS khuyên để sẵn một món ăn vặt khô ngay trên bàn đầu giường.
- Ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày thay vì hai hoặc ba bữa lớn. Ưu tiên những món đơn giản, nhiều tinh bột, ít chất béo như bánh mì, cơm, bánh quy giòn và mì ống luộc.
- Nếu mùi thức ăn nóng vừa nấu khiến bạn buồn nôn, hãy chọn món nguội hoặc để ở nhiệt độ phòng.
- Uống nước đều đặn suốt cả ngày, nhất là nước lọc; nhấp từng ngụm nhỏ thường xuyên thay vì uống một hơi nhiều sẽ giúp hạn chế nôn.
- Thử các món ăn và đồ uống có gừng. NHS cho biết có bằng chứng lâm sàng cho thấy gừng có thể giúp giảm buồn nôn và nôn. Hãy luôn hỏi dược sĩ trước khi dùng bất kỳ sản phẩm bổ sung nào trong thai kỳ.
- Thử bấm huyệt ở cổ tay. Có bằng chứng cho thấy ấn nhẹ vào huyệt P6 ở mặt trong cổ tay bằng vòng đeo chuyên dụng hoặc bằng ngón tay có thể giúp giảm triệu chứng.
Hướng dẫn của NHS cũng lưu ý rằng một số phụ nữ mang thai thấy dễ chịu hơn khi ngậm đá viên. Nếu bạn hoàn toàn không giữ được nước uống, đừng chỉ dựa vào các mẹo tại nhà; hãy liên hệ ngay với nữ hộ sinh hoặc bác sĩ.
Theo dõi thai kỳ
Tính năng theo dõi này chưa có trong yuuvii 2.0.1. Bạn có thể đọc các bài viết về chủ đề này tại đây.
Có thể dùng thuốc để giảm buồn nôn không?
Theo NHS, nếu bạn buồn nôn và nôn nhiều mà các điều chỉnh sinh hoạt không giúp đỡ đủ, bác sĩ có thể kê một đợt ngắn thuốc chống nôn đã được đánh giá là an toàn khi mang thai. Hãy trao đổi với bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ sản khoa về các lựa chọn thuốc kê đơn; họ sẽ xác định loại thuốc nào phù hợp về mặt lâm sàng với tình trạng sức khỏe của riêng bạn.
Nôn nghén nặng là gì?
Ở một số thai kỳ, buồn nôn và nôn trở nên rất nặng và khó kiểm soát. NHS gọi tình trạng này là nôn nghén nặng (hyperemesis gravidarum, HG) và ước tính nó ảnh hưởng đến khoảng 1 đến 3 trong mỗi 100 phụ nữ mang thai. Các dấu hiệu lâm sàng đặc trưng gồm:
- Buồn nôn và nôn nặng, kéo dài, liên tục không dứt
- Dấu hiệu mất nước, như khát nước liên tục, mệt lả, chóng mặt, choáng váng, ít đi tiểu, nước tiểu màu vàng sẫm và có mùi nồng
- Không giữ được thức ăn hay nước uống trong nhiều ngày, kèm theo sụt cân thấy rõ
Theo NHS, nôn nghén nặng thường không tự hết vào tuần 16 đến tuần 20 như ốm nghén thông thường và nhiều khi cần được điều trị chuyên khoa tại bệnh viện. Được hỗ trợ y tế sớm giúp tránh tình trạng mất nước nặng, rối loạn điện giải và thiếu hụt dinh dưỡng.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
NHS khuyến nghị bạn liên hệ ngay với nữ hộ sinh, bác sĩ hoặc trung tâm đánh giá sản khoa nếu bạn đang nôn và nhận thấy bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào sau đây:
- Nước tiểu của bạn rất sẫm màu hoặc bạn chưa đi tiểu trong hơn 8 tiếng
- Bạn không giữ được bất kỳ thức ăn hay nước uống nào trong 24 tiếng
- Bạn thấy cực kỳ yếu, chóng mặt, sắp ngất hoặc choáng váng khi đứng dậy
- Bạn bị đau bụng hoặc co thắt bụng
- Bạn bị sốt cao
- Bạn nôn ra máu hoặc chất trông giống bã cà phê
- Bạn bị sụt cân không chủ ý
NHS cũng nhấn mạnh rằng nôn đôi khi có thể là triệu chứng của tiền sản giật, một tình trạng nghiêm trọng với đặc điểm là huyết áp cao khi mang thai. Các dấu hiệu cảnh báo đi kèm gồm đau đầu dữ dội kéo dài, rối loạn thị lực như nhìn mờ hoặc thấy ánh sáng nhấp nháy, đau ngay dưới xương sườn và sưng phù đột ngột ở mặt, tay hoặc bàn chân. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, hãy đi khám ngay. Tiền sản giật thường xảy ra nhất sau tuần 20, nhưng cũng có thể xuất hiện sớm hơn. Trong trường hợp khẩn cấp, hãy gọi số điện thoại khẩn cấp tại địa phương của bạn.
Thai kỳ
Tính năng theo dõi này chưa có trong yuuvii 2.0.1. Bạn có thể đọc các bài viết về chủ đề này tại đây.
Nguồn
- NHS: Nôn và ốm nghén
- NHS: Nôn nặng khi mang thai
- NHS Best Start in Life: Tuần 4
- NHS Best Start in Life: Tuần 6
- NHS: Tiền sản giật
Theo dõi thai kỳ
Tính năng theo dõi này chưa có trong yuuvii 2.0.1. Bạn có thể đọc các bài viết về chủ đề này tại đây.
