Những triệu chứng xuất hiện trong các tuần trước kỳ kinh được gọi là hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS). Các triệu chứng thường gặp nhất gồm tâm trạng thất thường, dễ cáu gắt, lo âu, mệt mỏi, khó ngủ, đầy bụng hoặc đau quặn bụng, căng tức ngực, đau đầu, nổi mụn và thay đổi khẩu vị. Các triệu chứng thường đỡ hơn khi bắt đầu ra máu và hết hẳn trong vòng vài ngày.
Giai đoạn tiền kinh nguyệt là gì?
Những thay đổi về thể chất và cảm xúc trước kỳ kinh trong y khoa được gọi là hội chứng tiền kinh nguyệt, hay PMS. Tình trạng này còn được gọi là căng thẳng tiền kinh nguyệt (PMT). Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), PMS là tập hợp các triệu chứng xảy ra trong những tuần trước kỳ kinh và có thể gặp ở bất kỳ ai có kinh nguyệt. Hầu hết phụ nữ đều từng trải qua PMS vào một lúc nào đó trong những năm có kinh nguyệt.
Các triệu chứng rất khác nhau giữa từng người và có thể thay đổi từ tháng này sang tháng khác. Một triệu chứng khá rõ trong tháng này có thể rất nhẹ vào tháng sau. NHS cho biết dù nguyên nhân chính xác của PMS chưa được hiểu đầy đủ, nó có liên quan đến sự thay đổi nồng độ nội tiết tố trong suốt chu kỳ kinh nguyệt, và một số phụ nữ nhạy cảm với những thay đổi nội tiết tố này hơn những người khác.
Theo NHS, các triệu chứng thường dịu đi khi kỳ kinh bắt đầu và biến mất trong vòng vài ngày.
Những dấu hiệu thường gặp nhất trước kỳ kinh
NHS chia các triệu chứng PMS thường gặp nhất thành hai nhóm chính:
Triệu chứng cảm xúc
- tâm trạng thất thường
- cảm thấy chán nản, dễ cáu gắt hoặc nóng nảy
- dễ khóc, lo âu hoặc dễ xúc động hơn bình thường
Triệu chứng thể chất
- mệt mỏi hoặc khó ngủ
- đầy bụng hoặc đau quặn bụng
- căng tức ngực
- đau đầu
- nổi mụn
- tóc bết dầu
- thay đổi khẩu vị hoặc thèm một số món ăn nhất định
NHS cũng xác định giảm hứng thú với chuyện chăn gối là một biểu hiện điển hình của PMS.
Đau đầu, đầy bụng và căng tức ngực trước kỳ kinh
Đây là ba vấn đề trước kỳ kinh được tìm kiếm nhiều nhất, và cả ba đều nằm trong danh sách các triệu chứng PMS chính của NHS. Những mẹo thực tế bên dưới áp dụng trực tiếp để kiểm soát chúng. Nếu đau quặn bụng và khó chịu vùng chậu vẫn tiếp tục khi bạn đang hành kinh, hãy tham khảo bài viết đau bụng kinh làm gì cho đỡ.
Bạn có thể thử gì để làm dịu triệu chứng?
NHS khuyến nghị những bước thực tế sau:
- tập thể dục đều đặn
- ăn uống lành mạnh, cân bằng; ăn các bữa nhỏ mỗi 2 đến 3 tiếng giúp một số phụ nữ giữ đường huyết ổn định
- ngủ đủ giấc
- cố gắng giảm căng thẳng bằng yoga, giãn cơ nhẹ nhàng hoặc thiền
- dùng thuốc giảm đau không kê đơn để kiểm soát cơn đau thể chất; hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ lựa chọn nào phù hợp với bạn
- ghi lại các triệu chứng vào nhật ký trong ít nhất hai chu kỳ kinh nguyệt liên tiếp để chia sẻ với bác sĩ
NHS cũng khuyên không hút thuốc và bớt uống rượu bia quá mức.
Về các liệu pháp bổ trợ như châm cứu và một số loại thực phẩm bổ sung, NHS lưu ý rằng dù chúng có thể giúp ích cho một số người, bằng chứng lâm sàng về hiệu quả của chúng còn hạn chế. Nếu bạn đang dùng thuốc kê đơn thường xuyên, hãy luôn hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi bắt đầu dùng bất kỳ thực phẩm bổ sung nào, và hỏi lựa chọn nào phù hợp với bạn.
Giữ lịch kinh nguyệt của bạn trong yuuvii
Chạm một lần khi kỳ kinh bắt đầu; dự kiến kỳ tiếp theo, các triệu chứng và tâm trạng của bạn đều ở cùng một nơi. Mọi thông tin bạn nhập đều được lưu trên điện thoại của bạn.
Sắp ra mắtAndroid
Quét bằng camera điện thoại của bạn để mở App Store.Cách ghi nhật ký triệu chứng
NHS khuyến nghị ghi lại các triệu chứng của bạn trong ít nhất hai chu kỳ kinh nguyệt và mang nhật ký này đến cho bác sĩ. Hai chu kỳ trọn vẹn tạo ra một cơ sở vững chắc để xem các triệu chứng có trùng khớp đều đặn với các giai đoạn trong chu kỳ của bạn hay không. Khi ghi nhật ký, hãy nhớ những hướng dẫn sau:
- Ghi chú ngắn mỗi ngày. Có những triệu chứng nào, và chúng rõ đến mức nào? Ghi lại cả những ngày không có triệu chứng nào cũng quan trọng không kém để so sánh.
- Đánh dấu ngày bắt đầu và kết thúc kỳ kinh. Chỉ khi ghi lại chính xác những mốc này, bạn mới biết các triệu chứng bắt đầu trước khi ra máu bao nhiêu ngày.
- Ghi lại tâm trạng. Một nửa số triệu chứng NHS liệt kê là về cảm xúc: tâm trạng thất thường, dễ cáu gắt, lo âu. Những dấu hiệu cảm xúc này có ý nghĩa lâm sàng không kém gì các dấu hiệu thể chất.
- Xem lại ghi chép sau hai chu kỳ. Các triệu chứng có tập trung một cách dễ đoán vào những ngày trước kỳ kinh, hay rải rác khắp cả tháng? Trả lời được câu hỏi này khi đi khám sẽ giúp việc chẩn đoán dễ dàng hơn nhiều.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Theo NHS, bạn nên đi khám bác sĩ nếu bạn có các triệu chứng PMS và việc thay đổi lối sống không giúp ích, hoặc nếu các triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày và các mối quan hệ của bạn. Bác sĩ có thể trao đổi với bạn về các phương pháp điều trị như thuốc nội tiết (ví dụ thuốc tránh thai kết hợp), liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) hoặc thuốc chống trầm cảm. Nếu các triệu chứng vẫn kéo dài dù đã điều trị, bạn có thể được giới thiệu đến bác sĩ chuyên khoa phụ khoa, bác sĩ chuyên khoa tâm thần hoặc chuyên gia tâm lý lâm sàng.
Ở một số ít phụ nữ, các triệu chứng tiền kinh nguyệt nặng hơn đáng kể. Tình trạng này được gọi là rối loạn tâm trạng tiền kinh nguyệt (PMDD). Các triệu chứng của nó giống PMS nhưng dữ dội hơn nhiều, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày. Theo NHS, các triệu chứng của PMDD gồm đau đầu, đau khớp và đau cơ, ăn uống vô độ, mất ngủ, và cảm giác lo âu, tức giận hoặc tuyệt vọng dữ dội.
Nếu có lúc nào bạn có ý nghĩ tự làm hại bản thân hoặc tự tử trong giai đoạn tiền kinh nguyệt, hãy gọi ngay số điện thoại khẩn cấp tại địa phương của bạn hoặc đến khoa cấp cứu gần nhất ngay bây giờ.
Kinh nguyệt
Đánh dấu kỳ kinh của bạn, chọn các triệu chứng và xem khi nào kỳ kinh tiếp theo có khả năng bắt đầu.
Các bản ghi nhật ký, tâm trạng, chu kỳ và theo dõi, gồm cả số bước đã lưu, được lưu trên thiết bị của bạn. Khi dịch vụ sao lưu tài khoản khả dụng và bạn đã đăng nhập, ứng dụng cũng gửi bản sao mã hóa đến máy chủ của chúng tôi để khôi phục và hợp nhất các bản ghi.
Ước tính này không dùng để tránh thai. yuuvii không phải là thiết bị y tế và không chẩn đoán hay điều trị.
Câu hỏi thường gặp
Các triệu chứng tiền kinh nguyệt kéo dài mấy ngày?
Theo NHS, các triệu chứng xuất hiện trong những tuần trước kỳ kinh, thường dịu đi khi kỳ kinh bắt đầu và hết hẳn vài ngày sau đó.
Có thể bị đau đầu trước kỳ kinh không?
Có. NHS liệt kê đau đầu là một trong những triệu chứng thể chất thường gặp nhất của PMS.
Tháng nào bạn cũng gặp những triệu chứng giống nhau sao?
Không nhất thiết. Theo NHS, các triệu chứng khác nhau giữa từng người và có thể thay đổi về loại cũng như mức độ từ tháng này sang tháng khác.
Nguồn
Giữ lịch kinh nguyệt của bạn trong yuuvii
Chạm một lần khi kỳ kinh bắt đầu; dự kiến kỳ tiếp theo, các triệu chứng và tâm trạng của bạn đều ở cùng một nơi. Mọi thông tin bạn nhập đều được lưu trên điện thoại của bạn.
Sắp ra mắtAndroidQuét bằng camera điện thoại của bạn để mở App Store.
