วิธีบรรเทาอาการแสบร้อนกลางอกขณะตั้งครรภ์: รับมือกรดไหลย้อน

ข้อมูลจาก NHS ชี้ว่าอาการแสบร้อนกลางอกช่วงตั้งครรภ์ บรรเทาได้ด้วยการแบ่งทานอาหารมื้อเล็กๆ ทานมื้อเย็นก่อนนอนอย่างน้อย 3 ชั่วโมง นั่งตัวตรงขณะทาน เลี่ยงอาหารมัน เผ็ด และคาเฟอีน พร้อมทั้งหนุนศีรษะให้สูงขึ้นเวลานอน หากไม่ดีขึ้นแพทย์สามารถสั่งจ่ายยาที่ปลอดภัยได้

สาเหตุของอาการแสบร้อนกลางอกขณะตั้งครรภ์

ตามข้อมูลของระบบบริการสุขภาพแห่งชาติแห่งสหราชอาณาจักร (NHS) อาการอาหารไม่ย่อย แสบร้อนกลางอก และกรดไหลย้อน เป็นภาวะที่พบได้บ่อยอย่างยิ่งในระหว่างตั้งครรภ์ อาการเหล่านี้เกิดขึ้นเมื่อกรดในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นมาระคายเคืองเยื่อบุหลอดอาหาร ทำให้เกิดความรู้สึกแสบร้อนและเจ็บบริเวณหน้าอกและลำคอ

ทาง NHS ได้ระบุว่าอาการแสบร้อนกลางอกในหญิงตั้งครรภ์เกิดจากปัจจัยหลักสามประการ ได้แก่:

การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน: ระดับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนที่สูงขึ้นจะส่งผลให้กล้ามเนื้อหูรูดส่วนล่างของหลอดอาหารคลายตัวลง เปิดโอกาสให้กรดจากกระเพาะอาหารไหลย้อนกลับขึ้นมาได้ง่ายขึ้น
แรงกดทับทางกายภาพ: เมื่อมดลูกขยายขนาดใหญ่ขึ้นตามการเจริญเติบโตของทารก มดลูกจะดันขึ้นไปเบียดกระเพาะอาหาร ทำให้ความจุของกระเพาะอาหารลดลง
การย่อยอาหารที่ช้าลง: ฮอร์โมนระหว่างตั้งครรภ์ทำให้การบีบตัวของระบบทางเดินอาหารทำงานช้าลง ส่งผลให้อาหารตกค้างอยู่ในกระเพาะอาหารเป็นเวลานานขึ้น

ผู้หญิงที่มีปัญหาอาหารไม่ย่อยอยู่ก่อนตั้งครรภ์ ผู้ที่เคยผ่านการตั้งครรภ์มาแล้ว และผู้ที่อยู่ในช่วงไตรมาสที่สาม มีแนวโน้มที่จะพบอาการแสบร้อนกลางอกได้บ่อยกว่า

อาการแสบร้อนกลางอกเริ่มเกิดขึ้นเมื่อไหร่ช่วงตั้งครรภ์

NHS ระบุว่าอาการแสบร้อนกลางอกสามารถเกิดขึ้นได้ในทุกระยะของการตั้งครรภ์ แต่จะพบได้บ่อยขึ้นอย่างเห็นได้ชัดหลังจากอายุครรภ์ครบ 12 สัปดาห์ และมักจะรุนแรงที่สุดในช่วงไตรมาสที่สาม อาการมักจะเกิดขึ้นหลังจากการรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำไม่นาน แม้ว่าจะสามารถเกิดขึ้นหลังจากนั้นได้หลายชั่วโมงก็ตาม

อาการทั่วไปที่ NHS รวบรวมไว้ ได้แก่:

รู้สึกแสบร้อนหรือเจ็บบริเวณด้านหลังกระดูกหน้าอก
รู้สึกอิ่มแน่น อึดอัด ท้องอืด หรือหนักท้องผิดปกติ
เรอบ่อย หรือมีอาการสะอึกบ่อยครั้ง
รู้สึกคลื่นไส้ หรืออาเจียน
มีน้ำรสเปรี้ยวหรือขมจากกรดไหลย้อนขึ้นมาที่คอหรือปาก

หากต้องการคำนวณอายุครรภ์ปัจจุบันของคุณ สามารถดูได้ที่ คำนวณวันกำหนดคลอดและอายุครรภ์

วิธีช่วยบรรเทาอาการกรดไหลย้อนขณะตั้งครรภ์

สำหรับอาการที่ไม่รุนแรง การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหารและการใช้ชีวิตประจำวันง่ายๆ มักช่วยบรรเทาอาการได้อย่างมีประสิทธิภาพ:

ปรับความถี่ของมื้ออาหาร: รับประทานอาหารมื้อเล็กๆ แต่บ่อยครั้ง แทนการรับประทานอาหารมื้อใหญ่ และควรรับประทานมื้อเย็นให้เสร็จสิ้นก่อนเข้านอนอย่างน้อย 3 ชั่วโมง
นั่งตัวตรง: นั่งหลังตรงขณะรับประทานอาหาร และหลีกเลี่ยงการเอนตัวลงนอนทันทีหลังอาหาร เพื่อลดแรงกดทับบริเวณช่องท้อง
ปรับเปลี่ยนประเภทอาหาร: จำกัดการบริโภคคาเฟอีน ช็อกโกแลต น้ำผลไม้รสเปรี้ยว มะเขือเทศ รวมถึงอาหารมันจัด รสจัด หรือเผ็ดร้อนที่กระตุ้นการหลั่งกรดในกระเพาะอาหาร
ยกศีรษะให้สูงขึ้นขณะนอนหลับ: หนุนศีรษะและหัวไหล่ให้สูงขึ้นด้วยหมอน หรือปรับระดับหัวเตียงให้สูงขึ้น นอกจากนี้ NHS ยังระบุว่าการนอนตะแคงซ้ายสามารถช่วยลดการไหลย้อนของกรดได้อีกด้วย
หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์: สารเคมีในควันบุหรี่ทำให้หูรูดหลอดอาหารคลายตัว ส่งผลให้กรดไหลย้อนรุนแรงขึ้น อีกทั้งการสูบบุหรี่ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนดและทารกมีน้ำหนักตัวแรกเกิดน้อย ส่วนแอลกอฮอล์จะระคายเคืองกระเพาะอาหารและไม่ปลอดภัยต่อทารกในครรภ์

ติดตามการตั้งครรภ์

ฟีเจอร์ติดตามนี้ยังไม่พร้อมใช้งานใน yuuvii 2.0.1 คุณสามารถอ่านบทความเกี่ยวกับหัวข้อนี้ได้ที่นี่

คนท้องสามารถรับประทานยาลดกรดหรือยาแก้แสบร้อนกลางอกได้หรือไม่

NHS ชี้แจงว่ายารักษาอาการอาหารไม่ย่อยบางชนิดสามารถใช้ได้อย่างปลอดภัยในระหว่างตั้งครรภ์ แต่ไม่ใช่ยาทุกชนิดที่จะเหมาะสม ควรปรึกษาแพทย์ พยาบาลผดุงครรภ์ หรือเภสัชกรก่อนใช้ยาทุกครั้ง และต้องแจ้งเภสัชกรเสมอว่าคุณกำลังตั้งครรภ์

นอกจากนี้ NHS ยังเน้นย้ำกฎสำคัญเรื่องช่วงเวลาในการรับประทานยา โดยควรเว้นระยะห่างอย่างน้อย 2 ชั่วโมงระหว่างการทานยาลดกรดกับการทานยาวิตามินบำรุงครรภ์ เช่น ธาตุเหล็กหรือกรดโฟลิก เนื่องจากยาลดกรดบางชนิดอาจขัดขวางการดูดซึมของธาตุเหล็กได้ หากยาที่ซื้อเองตามร้านขายยาไม่สามารถบรรเทาอาการได้ แพทย์สามารถสั่งจ่ายยาที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้นได้อย่างปลอดภัย และไม่ควรหยุดยาที่แพทย์สั่งโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์

NHS แนะนำให้ปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลผดุงครรภ์หากอาการแสบร้อนกลางอกไม่ดีขึ้นหลังจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม หรือหากคุณมีอาการดังต่อไปนี้:

กลืนลำบาก หรือรู้สึกเจ็บเวลาที่กลืนอาหาร
เสียงแหบ หรือมีอาการไอเรื้อรัง
ต่อมน้ำเหลืองบริเวณลำคอมีอาการบวมโต
น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ได้ตั้งใจ
มีอาการปวดท้องรุนแรง

ที่สำคัญอย่างยิ่ง NHS ระบุว่าอาการแสบร้อนกลางอกอย่างรุนแรงที่ไม่ตอบสนองต่อยาลดกรด อาจเป็นสัญญาณบ่งชี้ของภาวะครรภ์เป็นพิษ ภาวะครรภ์เป็นพิษเป็นภาวะอันตรายที่เกี่ยวข้องกับความดันโลหิตสูง ซึ่งมักเกิดขึ้นหลังอายุครรภ์ 20 สัปดาห์ สัญญาณเตือนอื่นๆ ได้แก่ อาการปวดศีรษะรุนแรงต่อเนื่อง การมองเห็นผิดปกติ เช่น ตาพร่ามัวหรือเห็นแสงวูบวาบ ปวดบริเวณใต้ชายโครงด้านขวาอย่างรุนแรง และอาการบวมเฉียบพลันที่ใบหน้า มือ หรือเท้า หากมีอาการเหล่านี้ ควรรีบไปรับการตรวจประเมินฉุกเฉินทันที ในกรณีฉุกเฉินในประเทศไทย โทร 1669 (หรือ 191)

การตั้งครรภ์

คำถามที่พบบ่อย

สามารถแยกอาการแสบร้อนกลางอกทั่วไปกับภาวะครรภ์เป็นพิษด้วยตนเองที่บ้านได้หรือไม่

ไม่ควรพยายามแยกแยะอาการด้วยตนเองที่บ้าน NHS แนะนำว่าหากมีอาการแสบร้อนกลางอกรุนแรงต่อเนื่องและไม่ตอบสนองต่อยาลดกรด ควรรีบไปพบแพทย์ที่แผนกสูติกรรมเพื่อตรวจวินิจฉัยทันที

การนอนตะแคงซ้ายช่วยลดอาการกรดไหลย้อนได้จริงหรือไม่

ช่วยได้จริง ข้อมูลจาก NHS ระบุว่าการนอนตะแคงซ้ายจะทำให้ตำแหน่งของกระเพาะอาหารอยู่ต่ำกว่าหลอดอาหาร ซึ่งช่วยป้องกันไม่ให้น้ำย่อยที่เป็นกรดไหลย้อนกลับขึ้นมาได้ง่าย

แหล่งที่มา