ท้องเริ่มออกเมื่อไหร่ช่วงตั้งครรภ์: การเพิ่มของน้ำหนักแม่ท้อง

ผู้หญิงส่วนใหญ่ท้องจะเริ่มออกช่วงสัปดาห์ที่ 12-16 และน้ำหนักจะขึ้นเร็วหลังสัปดาห์ที่ 20 ข้อมูลจาก NHS ระบุว่าน้ำหนักคนท้องมักเพิ่มขึ้น 10-12.5 กิโลกรัม จากทารก รก และของเหลวต่างๆ ช่วงตั้งครรภ์ไม่ควรลดน้ําหนักอย่างเด็ดขาด และควรปรึกษาแพทย์เรื่องโภชนาการ

ท้องเริ่มออกเมื่อไหร่ช่วงตั้งครรภ์

ผู้หญิงส่วนใหญ่จะเริ่มสังเกตเห็นหน้าท้องที่ยื่นขยายออกมาชัดเจนในช่วงระหว่างสัปดาห์ที่ 12 ถึง 16 ของการตั้งครรภ์ อย่างไรก็ตาม ช่วงเวลานี้อาจแตกต่างกันไปอย่างมากในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับความตึงตัวของกล้ามเนื้อหน้าท้อง ส่วนสูง ตำแหน่งของมดลูก และการตั้งครรภ์นี้เป็นท้องแรกหรือท้องที่สอง สำหรับคุณแม่ที่ตั้งครรภ์เป็นท้องที่สองหรือสาม มักจะเริ่มเห็นหน้าท้องได้เร็วกว่า เนื่องจากกล้ามเนื้อหน้าท้องและมดลูกเคยผ่านการยืดขยายมาแล้วก่อนหน้านี้

ตามข้อมูลของระบบบริการสุขภาพแห่งชาติแห่งสหราชอาณาจักร (NHS) น้ำหนักตัวของหญิงตั้งครรภ์จะเริ่มเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและเห็นได้ชัดเจนหลังจากสัปดาห์ที่ 20 การที่น้ำหนักตัวขึ้นเพียงเล็กน้อยในช่วงครึ่งแรกของการตั้งครรภ์ แล้วค่อยมาเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงครึ่งหลัง ถือเป็นเรื่องปกติอย่างยิ่ง หากอาการแพ้ท้องในช่วงเริ่มต้นทำให้รับประทานอาหารได้น้อย สามารถดูคำแนะนำได้ที่ วิธีแก้อาการแพ้ท้องและคลื่นไส้ขณะตั้งครรภ์

หากคุณไม่แน่ใจเกี่ยวกับสัปดาห์ปัจจุบันของการตั้งครรภ์ สามารถอ่านคู่มือของเราได้ที่ คำนวณวันกำหนดคลอดและอายุครรภ์

น้ำหนักควรเพิ่มขึ้นเท่าไหร่ระหว่างตั้งครรภ์

ไม่มีเกณฑ์น้ำหนักตัวตายตัวที่เหมือนกันสำหรับผู้หญิงทุกคน ทาง NHS ระบุว่าหญิงตั้งครรภ์ส่วนใหญ่จะมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นเฉลี่ยระหว่าง 10 ถึง 12.5 กิโลกรัม (หรือประมาณ 22 ถึง 28 ปอนด์) ตลอดช่วงระยะเวลาการตั้งครรภ์จนครบกำหนด ตัวเลขนี้เป็นเพียงค่าเฉลี่ยจากการสังเกตการณ์ทางคลินิก ไม่ใช่กฎเกณฑ์ที่เข้มงวดตายตัว

น้ำหนักส่วนใหญ่ที่เพิ่มขึ้นนี้เป็นผลโดยตรงมาจากการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์ การขยายตัวของมดลูก ปริมาณน้ำคร่ำ ปริมาณเลือดที่เพิ่มขึ้นในร่างกาย รก และไขมันสะสมตามธรรมชาติของมารดาเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการให้นมบุตร

ความต้องการและเกณฑ์น้ำหนักที่เหมาะสมของแต่ละบุคคลขึ้นอยู่กับดัชนีมวลกาย (BMI) ก่อนการตั้งครรภ์ โดยสูตินรีแพทย์และพยาบาลผดุงครรภ์จะให้คำแนะนำด้านโภชนาการที่เหมาะสมเป็นพิเศษสำหรับสตรีที่มีค่า BMI เริ่มต้นสูงกว่า 30 หรือต่ำกว่า 18.5

ผลกระทบต่อสุขภาพเมื่อน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นมากเกินไป

NHS ชี้ว่าการที่น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นมากเกินไปในระหว่างตั้งครรภ์สามารถส่งผลให้ความดันโลหิตสูงขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ได้:

• โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์: ระดับน้ำตาลในเลือดของมารดาที่สูงขึ้นอาจส่งผลให้ทารกมีขนาดตัวใหญ่กว่าปกติและเกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างการคลอดได้
• ภาวะครรภ์เป็นพิษ: ความดันโลหิตสูงร่วมกับมีโปรตีนรั่วในปัสสาวะ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการดูแลและตรวจติดตามอย่างใกล้ชิดจากแพทย์

แม้จะมีความเสี่ยงเหล่านี้ แต่ NHS เน้นย้ำว่าช่วงตั้งครรภ์ไม่ใช่เวลาที่เหมาะสมในการเริ่มควบคุมอาหารเพื่อลดน้ำหนักอย่างเด็ดขาด เนื่องจากการจำกัดพลังงานและแคลอรีอาจทำให้ทารกขาดสารอาหารที่จำเป็นต่อพัฒนาการ สำหรับสตรีที่มีค่า BMI สูงก่อนการตั้งครรภ์ คำแนะนำของ NHS ยังคงชัดเจนว่าไม่ควรพยายามลดน้ำหนักระหว่างตั้งครรภ์ แต่ควรไปรับการตรวจครรภ์ตามนัดทุกครั้งและเน้นการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์และมีสารอาหารครบถ้วน

ความเสี่ยงเมื่อน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นน้อยเกินไป

ข้อมูลจาก NHS ระบุว่าการที่น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นน้อยเกินไปสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด และทารกแรกเกิดมีน้ำหนักตัวน้อยกว่าเกณฑ์ปกติ (ต่ำกว่า 2.5 กิโลกรัม) อีกทั้งยังอาจสะท้อนถึงการสะสมไขมันสำรองของมารดาที่ไม่เพียงพอ

อย่างไรก็ตาม NHS ชี้ว่าผู้หญิงที่มีรูปร่างผอมบางโดยธรรมชาติมักจะมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นน้อยกว่า แต่ก็สามารถคลอดทารกที่แข็งแรงและสมบูรณ์ได้ หากคุณประสบปัญหาในการเพิ่มน้ำหนักหรือมีอาการอาเจียนจนรับประทานอาหารไม่ได้ ควรปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลผดุงครรภ์เพื่อประเมินโภชนาการ แทนที่จะพยายามแก้ไขด้วยตนเอง

จำเป็นต้อง "กินเผื่อสองคน" หรือไม่

NHS ยืนยันว่าแม้ความอยากอาหารของคุณอาจเพิ่มขึ้น แต่คุณไม่จำเป็นต้อง "กินเผื่อสองคน" แต่อย่างใด แม้ว่าคุณจะกำลังตั้งครรภ์ทารกแฝดก็ตาม ความต้องการพลังงานของร่างกายไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจนกระทั่งเข้าสู่ไตรมาสที่สาม ซึ่งโดยทั่วไปแล้วการได้รับพลังงานเสริมเพิ่มขึ้นเพียงประมาณ 200 แคลอรีต่อวันก็เพียงพอแล้ว

การออกกำลังกายสม่ำเสมอยังคงมีประโยชน์อย่างยิ่งตลอดการตั้งครรภ์ NHS แนะนำให้ออกกำลังกายระดับปานกลางอย่างต่อเนื่อง โดยตั้งเป้าหมายไว้ที่ 150 นาทีต่อสัปดาห์ตลอดการตั้งครรภ์ เว้นแต่จะมีข้อห้ามทางการแพทย์ หากคุณเพิ่งเริ่มต้นออกกำลังกาย ให้เริ่มจากการเดินเบาๆ วันละ 10 นาทีแล้วค่อยๆ เพิ่มระยะเวลาขึ้น หลีกเลี่ยงการเริ่มเล่นกีฬาที่มีการปะทะหรือการออกกำลังกายหนักหน่วงที่ไม่คุ้นเคยในระหว่างตั้งครรภ์

เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์

NHS แนะนำให้ปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลผดุงครรภ์หากมีความกังวลเกี่ยวกับน้ำหนักหรือโภชนาการ และควรรีบไปพบแพทย์ทันทีหากมีสัญญาณเตือนของภาวะครรภ์เป็นพิษเกิดขึ้น:

• ปวดศีรษะอย่างรุนแรงและไม่ทุเลาลงเมื่อรับประทานยาแก้ปวดทั่วไป
• มีความผิดปกติเกี่ยวกับการมองเห็น เช่น ตาพร่ามัว เห็นจุดดำ หรือมองเห็นแสงวูบวาบ
• มีอาการปวดรุนแรงบริเวณใต้ชายโครงด้านขวา
• มีอาการบวมเฉียบพลันและรุนแรงบริเวณใบหน้า มือ ข้อเท้า หรือเท้า
• มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนอย่างกะทันหัน หรือรู้สึกไม่สบายตัวอย่างรุนแรง
• มีอาการแสบร้อนกลางอกที่ไม่หายไปแม้จะรับประทานยาลดกรดแล้วก็ตาม

ภาวะครรภ์เป็นพิษมักเกิดขึ้นบ่อยที่สุดหลังสัปดาห์ที่ 20 แต่ NHS ระบุว่าสามารถเกิดขึ้นได้ในทุกช่วงของการตั้งครรภ์ รวมทั้งในช่วงหลายวันหรือหลายสัปดาห์หลังคลอดบุตร และหากมีอาการอาเจียนรุนแรงจนไม่สามารถดื่มน้ำได้เลยตลอด 24 ชั่วโมง ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ หากเกิดเหตุฉุกเฉินในประเทศไทย โทร 1669 (หรือ 191)

การตั้งครรภ์

การตั้งครรภ์

ฟีเจอร์ติดตามนี้ยังไม่พร้อมใช้งานใน yuuvii 2.0.1 คุณสามารถอ่านบทความเกี่ยวกับหัวข้อนี้ได้ที่นี่

คำถามที่พบบ่อย

ควรพยายามลดน้ำหนักขณะตั้งครรภ์หรือไม่

ไม่ควรอย่างยิ่ง NHS แนะนำไม่ให้ใช้วิธีจำกัดอาหารเพื่อลดน้ำหนักในระหว่างตั้งครรภ์ แม้ว่าคุณแม่จะมีค่า BMI สูงก่อนการตั้งครรภ์ก็ตาม ควรเน้นการรับประทานอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการครบถ้วนและไปพบแพทย์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอ

การตั้งครรภ์แฝดต้องได้รับพลังงานเป็นสองเท่าหรือไม่

ไม่จำเป็น แม้ความต้องการสารอาหารจะสูงขึ้นเล็กน้อย แต่คุณไม่จำเป็นต้องรับประทานอาหารเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าเมื่อตั้งครรภ์แฝด

แหล่งที่มา

• NHS: Weight gain in pregnancy
• NHS: Obesity and pregnancy
• NHS: Have a healthy diet in pregnancy
• NHS: Exercise in pregnancy
• NHS: Pre-eclampsia
• NHS: Severe vomiting in pregnancy