Pelvik taban kasları nedir, neden zayıflar?

Pelvik taban, leğen kemiğinin tabanında, önde kasık kemiğinden arkada kuyruk sokumuna uzanan bir kas grubudur. Mesaneyi, bağırsağı ve kadınlarda rahmi yerinde tutar; çişini ve dışkını tutmana yardım eder. NHS'e göre gebelik ve doğum, fazla kilo, kabızlıkta ıkınmak ve öksürük bu kasları zayıflatabilir ya da zorlayabilir. Pelvik taban egzersizleri bu kasları güçlendirir.

Pelvik taban nedir?

Pelvik taban, leğen kemiğinin içinde yer alan bir kas grubudur. North Bristol NHS Trust'a göre bu kaslar önde kasık kemiğinden arkada kuyruk sokumuna ve sakruma kadar uzanır. Wye Valley NHS Trust bu kasları mesaneyi, bağırsağı ve rahmi taşıyan bir hamağa benzetir.

İngiltere'nin ulusal sağlık servisi NHS'e göre pelvik taban kasları mesaneyi ve idrar yolunu sarar ve çişin akışını kontrol eder. ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi'nin sağlık sitesi MedlinePlus'a göre bu kaslar rahmin, mesanenin ve kalın bağırsağın altında durur.

Pelvik taban kasları ne işe yarar?

North Bristol NHS Trust pelvik taban kaslarının görevlerini şöyle sıralar:

• mesane ve bağırsak kontrolünü sağlamak, yani çişi ve dışkıyı tutmak
• mesaneyi, bağırsağı ve rahmi yerinde tutarak sarkmayı önlemek
• cinsel ilişkide hissi ve orgazmı desteklemek
• doğuma yardım etmek
• leğen kemiğini sabit tutmak

NHS'e göre bu kasları güçlendirmek idrar kaçırmayı durdurmaya ve sarkmayı hafifletmeye yardım edebilir. Cinsel ilişkiyi de daha iyi hale getirebilir.

Pelvik taban kasları neden zayıflar?

NHS'e ve North Bristol NHS Trust'a göre pelvik taban kaslarını zayıflatabilen ya da zorlayan başlıca etkenler şunlar:

• Gebelik ve doğum. NHS doğumda, özellikle normal doğumda bu kasların zarar görebileceğini söyler. Wye Valley NHS Trust'a göre gebelikte ve doğumda pelvik tabana binen ek baskı yüzünden kaslar büyük olasılıkla zayıflar.
• Fazla kilo. NHS'e göre fazla kilo pelvik taban kaslarını zayıflatabilir.
• Kabızlık ve ıkınma. NHS dışkılarken ıkınmanın pelvik taban kaslarını zayıflattığını söyler.
• Sürekli öksürük. Öksürük pelvik taban kaslarını zorlar. NHS bu yüzden sigaranın idrar kaçırma riskini artırdığını belirtir.
• Ağır kaldırmak. NHS'e göre ağır kaldırmak da bu kasları zorlar.
• Yaş ve menopoz. North Bristol NHS Trust menopozu da zayıflatan etkenler arasında sayar. NHS'e göre sarkma yaş ilerledikçe, özellikle menopozdan sonra daha sık görülür.
• Ameliyat ve başka sağlık sorunları. NHS rahim ya da prostat ameliyatı gibi pelvik ameliyatları sayar. North Bristol NHS Trust kontrol altında olmayan diyabet, MS ve inmeyi de ekler.

NHS ayrıca yüksek tempolu egzersizlerin ve mekik hareketlerinin pelvik taban kaslarına baskı yaptığını ve kaçırmayı artırabildiğini söyler.

Pelvik taban zayıfladığında ne olur?

North Bristol NHS Trust, şu durumlardan biri varsa pelvik taban egzersizlerinin özellikle önemli olduğunu söyler:

• öksürürken, hapşırırken, gülerken ya da efor sarf ederken idrar kaçırıyorsan
• gazını tutmakta zorlanıyorsan
• tuvalete yetişmeden kaçırıyorsan
• gebeysen ya da yakın zamanda doğum yaptıysan
• menopoza girdiysen ya da menopozdan sonraki dönemdeysen

NHS'e göre doğumdan sonra mesaneden kaçırma ya da vajina ile makat arasında ağırlık hissi varsa bu kasları güçlendirmen gerekebilir. NHS sarkmanın belirtileri arasında karnın alt kısmında ya da vajinada ağırlık, rahatsızlık ya da baskı hissini sayar.

Pelvik tabanını korumak için ne yapabilirsin?

NHS ve North Bristol NHS Trust şunları önerir:

• Pelvik taban egzersizlerini her gün yap. Adımları pelvik taban egzersizleri nasıl yapılır yazısında anlattık.
• Kabızlığı önle. NHS lifli beslenmenin ve hareketin yardım edebileceğini söyler.
• Sağlıklı bir kiloda kal.
• Öksürüğün geçmiyorsa tedavi ettir. Sigara içiyorsan bırakmayı düşün.
• Ağır kaldırmaktan kaçın. Kaldırman gerekirse pelvik taban kaslarını kaldırmadan önce ve kaldırırken sık.
• Öksürmeden, hapşırmadan ya da bir şey kaldırmadan önce pelvik taban kaslarını sıkmayı alışkanlık edin.
• Koşu gibi yüksek tempolu egzersizlerin yerine pilates gibi güçlendirici egzersizleri dene.

Pelvik taban

Pelvik taban

Bu takip yuuvii 2.0.1’de kullanılamıyor. Bu konudaki yazıları burada okuyabilirsin.

Ne zaman hekime gitmelisin?

NHS her türlü idrar kaçırmada aile hekimine görünmeni önerir ve bunu konuşurken utanmana gerek olmadığını söyler. NHS'e göre şu durumlarda da hekime görünmelisin:

• vajinanın içinde ya da çevresinde bir şişlik veya kitle varsa
• karnının alt kısmında ya da vajinada ağırlık, rahatsızlık ya da baskı hissediyorsan
• cinsel ilişkide ağrı, rahatsızlık ya da uyuşukluk varsa
• mesanen tam boşalmıyor gibi geliyorsa ya da kabızlık gibi dışkılama sorunların varsa

NHS'e göre doğumdan sonra seni rahatsız eden bir sorun varsa istediğin zaman hekimine danışabilirsin. Doğumdan 6 ile 8 hafta sonraki kontrol de bunu konuşmak için iyi bir zamandır. North Bristol NHS Trust, kaslarını bulmakta zorlanıyorsan ve belirtilerin varsa bir pelvik sağlık fizyoterapistine başvurmanı önerir. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsan Türkiye'de 112'yi ara.

Sık sorulanlar

Pelvik taban kasları nasıl güçlendirilir?

NHS'e göre pelvik taban egzersizleriyle, yani bu kasları sıkıp gevşeterek güçlendirilir. Egzersizin kısa ve uzun sıkmaları birlikte içermesi gerekir. Sana uyan programı bir fizyoterapist ya da eben gösterebilir.

Kegel egzersizi doğumdan sonra ne zaman yapılır?

Wye Valley NHS Trust'a göre doğumdan sonra kendini rahat hissettiğin anda pelvik taban egzersizlerine başlayabilirsin. Somerset NHS Foundation Trust, idrar için sonda takıldıysa egzersizlere sonda çıkarıldıktan sonra başlamanı söyler.

Kaynaklar

• North Bristol NHS Trust: Pelvic floor exercises for women
• NHS: Urinary incontinence, causes
• NHS: Urinary incontinence, non-surgical treatment
• NHS: 10 ways to stop leaks
• NHS: Pelvic organ prolapse
• NHS: Your post-pregnancy body
• NHS: Urinary incontinence
• MedlinePlus: Kegel exercises, self-care
• Wye Valley NHS Trust: Pelvic floor health
• Somerset NHS Foundation Trust: Pelvic floor exercises