NHS'e göre az su içtiğinde, yani vücut susuz kaldığında susarsın ve idrarın koyu sarı, keskin kokulu olur. Her zamankinden seyrek idrara çıkma, baş ağrısı, baş dönmesi ve yorgunluk da görülebilir. Ağızda, dudaklarda ve dilde kuruluk olabilir, gözler çökük görünebilir. Bebekler, çocuklar ve yaşlılar daha çok risk altındadır. Bilinç bulanıklığı ya da nefes almada zorluk varsa Türkiye'de 112'yi ara.
Az su içme belirtileri nelerdir?
NHS'e göre susuzluk, vücudun aldığından fazla sıvı kaybetmesidir. Tedavi edilmezse ağırlaşabilir ve ciddi bir soruna dönüşebilir. NHS yetişkinlerde ve çocuklarda şu belirtileri sayar:
- susama
- baş ağrısı ve sersemlik hissi
- koyu sarı, keskin kokulu idrar
- her zamankinden seyrek idrara çıkma
- baş dönmesi
- yorgunluk
- ağızda, dudaklarda ve dilde kuruluk
- gözlerde çökme
Hafif ve ağır susuzluk nasıl ayrılır?
ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi'nin sağlık sitesi MedlinePlus, susuzluğu kaybedilen sıvının miktarına göre hafif, orta ya da ağır diye ayırır. MedlinePlus'a göre ağır susuzluk hayatı tehdit eden bir acil durumdur.
| Hafif ya da orta susuzluk | Ağır susuzluk |
|---|---|
| Susama | Hiç idrara çıkmamak ya da çok koyu sarı, kehribar renkli idrar |
| Ağızda kuruluk ya da yapışkanlık | Kuru, büzüşmüş cilt |
| Az idrara çıkma | Sinirlilik ya da bilinç bulanıklığı |
| Koyu sarı idrar | Baş dönmesi ya da sersemlik |
| Kuru, serin cilt | Hızlı kalp atışı ve hızlı nefes alma |
| Baş ağrısı | Gözlerde çökme ve halsizlik |
| Kas krampları | Şok, bilinç kaybı ya da sayıklama |
Bebeklerde ve çocuklarda belirtiler
NHS'e göre bebekler, çocuklar ve yaşlılar susuzluk açısından daha çok risk altındadır. Bebeklerde şu belirtilere dikkat et:
- başın üstündeki yumuşak noktanın, yani bıngıldağın çökük olması
- ağlarken gözyaşının az olması ya da hiç olmaması
- her zamankinden az ıslak bez
- uykulu ya da huzursuz olması
NHS, bebeği emzirmeyi ya da mamayla beslemeyi sürdürmeni önerir. Daha az miktarı daha sık vermek de önerilerinden biridir. NHS küçük çocuklara meyve suyu ya da gazlı içecek verilmemesini ister, çünkü bunlar ishali ya da kusmayı kötüleştirebilir.
Az su içmeye ne yol açar?
NHS'e göre şu durumlarda susuz kalma olasılığın artar:
- diyabetin varsa
- kustuysan ya da ishalin varsa
- güneşte ya da sıcak bir ortamda uzun süre kaldıysan
- çok alkol aldıysan
- egzersizden sonra çok terlediysen
- ateşin yüksekse
- idrar söktürücü ilaç kullanıyorsan
- içeceğini almak için başkalarına bağlıysan
Sağlık Bakanlığı'na göre 65 yaş ve üzerinde susama hissi azalır. Bu yüzden Bakanlık bu yaştakilerin susamadan su içmeye özen göstermesini önerir.
Az su içtiğini fark edince ne yapmalısın?
NHS'e göre susuzluk belirtilerin varsa sıvı içmelisin. Miden bulanıyorsa ya da kustuysan içmek zor olabilir. O zaman küçük yudumlarla başla ve yavaş yavaş artır. NHS kafeinli içeceklerden ve alkolden uzak durmanı önerir, çünkü ikisi de vücudu susuz bırakır.
Kusma ya da ishalle sıvı kaybediyorsan NHS'e göre vücudunun kaybettiği şekeri, tuzu ve mineralleri de yerine koyman gerekir. Sana ya da çocuğuna hangisinin uygun olduğunu eczacına sorabilirsin.
Önlemek için NHS, gün içinde idrarın açık renkte olacak kadar içmeni önerir. Günlük ihtiyacın için günde kaç litre su içmeliyim yazısına bakabilirsin.
Su takibi
Gün boyunca içtiğin bardakları seçtiğin hedefe göre say.
YakındaAndroid
Telefonunun kamerasıyla tara, App Store'da açılsın.Su rutini
Gün boyunca içtiğin bardakları seçtiğin hedefe göre say.
Günlük, ruh hali, döngü ve takip kayıtların, kaydedilen adım sayıları dahil, cihazında saklanır. Hesap yedeği hizmeti kullanılabilir durumdayken oturumun açıksa uygulama, kayıtlarını geri yüklemek ve birleştirmek için sunucularımıza şifreli bir kopya da gönderir.
Ne zaman hekime gitmelisin?
NHS, sende ya da çocuğunda şunlardan biri varsa beklemeden bir hekime görünmeni önerir:
- alışılmadık derecede yorgunluk ya da uyku hali
- ayağa kalkınca geçmeyen baş dönmesi
- koyu sarı idrar, her zamankinden az idrara çıkma ya da bebekte daha az ıslak bez
- hızlı nefes alma ya da hızlı kalp atışı
- ağlarken gözyaşının az olması ya da hiç olmaması
- bebekte bıngıldağın çökük olması
NHS'e göre şu işaretler şok belirtisi olabilir ve acil yardım gerekir. Türkiye'de 112'yi ara:
- ciltte, dudaklarda ya da dilde mavi, gri, soluk ya da alacalı renk
- soğuk cilt
- nefes almada zorluk ya da hızlı, yüzeysel nefes
- bilinç bulanıklığı
- alışılmadık uyku hali ya da uyandırmakta zorluk
NHS bu durumda acil servise kendin araba kullanarak gitmemeni söyler. MedlinePlus da bilincini kaybeden, nöbet geçiren ya da ateşi 38,9 dereceyi (102°F) aşan kişi için acil yardım çağırmayı önerir.
Sık sorulanlar
Su içme isteği neden olmaz?
Sağlık Bakanlığı'na göre 65 yaş ve üzerinde susama hissi azalır. Bakanlık, su ile birlikte sodyum ve potasyum gibi mineraller de kaybedildiğinde susama duygusunun gelişmediğini belirtir. Bu yüzden susamamak her zaman yeterince içtiğin anlamına gelmez; idrarının rengine de bak.
Az su içmek yorgunluk yapar mı?
NHS yorgunluğu susuzluğun belirtileri arasında sayar. Alışılmadık bir yorgunluk ya da uyku hali varsa NHS beklemeden bir hekime görünmeni önerir.
Kaynaklar
- NHS: Dehydration
- MedlinePlus: Dehydration
- T.C. Sağlık Bakanlığı: Yaz Aylarında Sağlıklı Su ve Sıvı Tüketimi Nasıl Olmalıdır?
Su takibi
Gün boyunca içtiğin bardakları seçtiğin hedefe göre say.
YakındaAndroidTelefonunun kamerasıyla tara, App Store'da açılsın.
