Volgens de NHS hebben de meeste mensen af en toe last van tijdelijke stress, een sombere stemming of angst. Veelvoorkomende factoren die uw emotionele balans beïnvloeden zijn psychische stress, te weinig slaap, hormonale veranderingen voor de menstruatie, de perimenopauze en grote veranderingen in het leven. Gedachten, gevoelens en gedrag versterken elkaar bovendien. Als emotionele schommelingen uw dagelijks functioneren verstoren, bespreek dit dan met een arts.
Waarom ontstaan stemmingswisselingen en angst?
Volgens Every Mind Matters van de Britse nationale gezondheidsdienst (NHS) zijn de manier waarop we denken, voelen en handelen nauw met elkaar verbonden. Een gedachte beïnvloedt een emotie, en die emotie beïnvloedt op haar beurt ons gedrag.
De NHS laat dit zien met een herkenbaar voorbeeld: u denkt "niemand wil tijd met mij doorbrengen". Die gedachte roept verdriet, angst of een gevoel van afwijzing op. Daardoor reageert u niet meer op berichten van vrienden. Naarmate u zich verder terugtrekt, voelt de oorspronkelijke gedachte steeds waarder. De NHS beschrijft dit patroon als een vicieuze cirkel.
Naast deze terugkoppeling tussen gedachten en gevoelens hebben ook lichamelijke factoren en uw omgeving directe invloed op hoe u uw emoties reguleert.
Veelvoorkomende oorzaken van een wisselende stemming
| Oorzaak | Onderbouwing en medische context |
|---|---|
| Stress | Volgens de NHS kan stress leiden tot prikkelbaarheid, slaapproblemen en veranderingen in eetlust. Stress ontstaat vaak wanneer u het gevoel hebt de controle kwijt te zijn. |
| Te weinig slaap | MedlinePlus meldt dat slecht slapen de emotionele stabiliteit direct schaadt. Wie slaap tekortkomt, raakt sneller geïrriteerd en reageert emotioneler. |
| Vermoeidheid | Every Mind Matters wijst erop dat een sombere stemming lichamelijke energie wegneemt, en dat aanhoudende uitputting de stemming verder omlaag trekt. |
| Veranderingen voor de menstruatie | De NHS noemt stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en angst als enkele van de meest voorkomende tekenen van het premenstrueel syndroom (PMS). |
| Overgang naar de perimenopauze | Volgens de NHS kunnen hormonale veranderingen tijdens de perimenopauze en menopauze plotselinge stemmingswisselingen veroorzaken, die erger worden door slecht slapen en nachtelijk zweten. |
| Zwangerschap | De NHS erkent de zwangerschap als een veeleisende overgangsperiode die de psychische gezondheid sterk kan beïnvloeden. |
| Gebeurtenissen in het leven | De NHS noemt veranderingen in werk, spanningen in een relatie, rouw en financiële zorgen als belangrijke aanleidingen voor stemmingswisselingen. |
| Cafeïne en alcohol | Het Amerikaanse National Institute of Mental Health (NIMH) raadt aan uw gebruik van cafeïne en alcohol in de gaten te houden, omdat beide angst kunnen verergeren en de slaap kunnen verstoren. |
Stemmingswisselingen voor de menstruatie
Volgens de NHS gaat het premenstrueel syndroom (PMS) vaak gepaard met stemmingswisselingen, meer prikkelbaarheid, angst en snel huilen in de dagen voor de menstruatie. Vermoeidheid en slapeloosheid kunnen samen met deze emotionele veranderingen optreden. De klachten verschillen per persoon en per cyclus. Hoewel de precieze oorzaak van PMS niet helemaal bekend is, hangt het samen met de wisselende hormoonspiegels tijdens de menstruatiecyclus.
Bij een kleinere groep vrouwen zijn de emotionele klachten voor de menstruatie zo ernstig dat ze het dagelijks functioneren sterk verstoren. De NHS noemt deze aandoening premenstruele dysfore stoornis (PMDD).
Plotselinge stemmingswisselingen en stress
De NHS wijst erop dat mensen niet altijd doorhebben dat prikkelbaarheid of plotselinge emotionele reacties voortkomen uit onderliggende stress. Als de druk zich opstapelt, kan die uw gebruikelijke manieren om met emoties om te gaan overweldigen. Wanneer u weet wat uw stress veroorzaakt, wordt het makkelijker om praktische technieken toe te passen. Door uw stemming naast uw slaap, werkdruk en de dagen van uw cyclus te bekijken, worden deze verbanden zichtbaar.
Stemming
Een check-in per dag: je stemming, de gevoelens erachter en een korte notitie.
Je dagboek-, stemmings-, cyclus- en trackerregistraties, inclusief opgeslagen stappentellingen, staan op je apparaat. Als accountback-up beschikbaar is en je bent ingelogd, stuurt de app ook een versleutelde kopie naar onze servers om je gegevens te herstellen en samen te voegen.
Stemmingsdagboek
Een check-in per dag: je stemming, de gevoelens erachter en een korte notitie.
Binnenkort op AndroidAndroid
Scan met je camera om de App Store te openen.Wanneer moet u naar de huisarts?
De NHS raadt aan een zorgverlener te raadplegen als:
- Uw stemming al langer dan 2 weken aanhoudend somber is
- U moeite hebt om met angst, een sombere stemming of stress om te gaan
- Zelfhulpstrategieën en aanpassingen in uw leefstijl niet hebben geholpen
- Klachten voor de menstruatie uw dagelijkse bezigheden of persoonlijke relaties verstoren
- U vermoedt dat u in de perimenopauze of menopauze bent en de mogelijkheden voor zorg wilt bespreken
De NHS adviseert uw klachten gedurende ten minste twee cycli bij te houden, zodat u die met uw arts kunt delen. Hoe u dat aanpakt, leggen we uit in onze gids over hoe u een stemmingsdagboek bijhoudt.
Als u gedachten hebt aan zelfbeschadiging of het gevoel hebt dat het leven niet de moeite waard is, zoek dan direct hulp. Bel uw lokale alarmnummer, of bel of sms een crisislijn in uw land.
Een check-in per dag: je stemming, de gevoelens erachter en een korte notitie.
Je dagboek-, stemmings-, cyclus- en trackerregistraties, inclusief opgeslagen stappentellingen, staan op je apparaat. Als accountback-up beschikbaar is en je bent ingelogd, stuurt de app ook een versleutelde kopie naar onze servers om je gegevens te herstellen en samen te voegen.
Veelgestelde vragen
Hoe kunt u een sombere stemming verbeteren?
Volgens de NHS verdwijnt een sombere stemming vaak binnen een paar dagen of weken met kleine aanpassingen in uw leefstijl, voldoende slaap en rustige beweging. Deze methoden bespreken we in stress verminderen.
Welke invloed heeft zwangerschap op de stemming?
Een zwangerschap brengt grote lichamelijke veranderingen en emotionele aanpassingen met zich mee. De NHS raadt aan eventuele zorgen over uw stemming open te bespreken met uw verloskundige of arts tijdens de gewone controles in de zwangerschap.
Bronnen
- NHS Every Mind Matters: zelfhulptechnieken uit de CGT
- NHS Every Mind Matters: niet-helpende gedachten anders bekijken
- NHS: Stress
- NHS: Boosheid
- MedlinePlus: uw psychische gezondheid verbeteren
- NHS Every Mind Matters: sombere stemming en depressie
- NHS: PMS (premenstrueel syndroom)
- NHS: klachten van menopauze en perimenopauze
- NHS: psychische gezondheid tijdens de zwangerschap
- NHS: sombere stemming, verdriet en depressie
- NIMH: zorgen voor uw psychische gezondheid
- NHS: waar u dringend hulp krijgt voor psychische klachten
Stemmingsdagboek
Een check-in per dag: je stemming, de gevoelens erachter en een korte notitie.
Binnenkort op AndroidAndroidScan met je camera om de App Store te openen.
