ตามข้อมูลจาก NHS ความเครียด อารมณ์เศร้า หรือความวิตกกังวลเกิดขึ้นได้ชั่วคราว ปัจจัยหลักคือความเครียด การนอนหลับ ฮอร์โมนช่วงก่อนมีประจำเดือน และการเปลี่ยนแปลงในชีวิต ความคิด ความรู้สึก และการกระทำเชื่อมโยงกันเสมอ หากอารมณ์กระทบต่อการใช้ชีวิต ควรปรึกษาแพทย์
ทำไมจึงเกิดอารมณ์แปรปรวนและความวิตกกังวล
ตามข้อมูลจากโครงการ Every Mind Matters ของบริการสุขภาพแห่งชาติสหราชอาณาจักร (NHS) วิธีคิด ความรู้สึก และพฤติกรรมของเรามีความเชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิด ความคิดของเราส่งผลต่ออารมณ์ และอารมณ์ก็นำไปสู่พฤติกรรมในทางปฏิบัติ
NHS ได้ยกตัวอย่างที่พบบ่อย เช่น เมื่อคุณคิดว่า "ไม่มีใครอยากใช้เวลาร่วมกับฉันเลย" ความคิดนี้จะกระตุ้นให้เกิดความเศร้า ความวิตกกังวล หรือความรู้สึกถูกปฏิเสธ ส่งผลให้คุณหยุดตอบข้อความของเพื่อน เมื่อการปลีกตัวจากสังคมเพิ่มมากขึ้น ความคิดเริ่มต้นนั้นก็จะยิ่งดูเหมือนเป็นความจริงมากขึ้นเรื่อยๆ NHS เรียกรูปแบบนี้ว่าเป็นวงจรอุบาทว์ที่ตอกย้ำความรู้สึกเชิงลบ
นอกเหนือจากวงจรการรับรู้และความคิดแล้ว ปัจจัยทางร่างกายและสิ่งแวดล้อมรอบตัวยังมีผลกระทบโดยตรงต่อการควบคุมอารมณ์ในแต่ละวัน
สาเหตุทั่วไปที่ทำให้อารมณ์แปรปรวน
| สาเหตุ | หลักฐานและบริบททางการแพทย์ |
|---|---|
| ความเครียด | ข้อมูลจาก NHS ระบุว่า ความเครียดอาจทำให้เกิดอาการหงุดหงิด นอนไม่หลับ และความอยากอาหารเปลี่ยนไป ซึ่งมักเกิดขึ้นเมื่อรู้สึกสูญเสียการควบคุมชีวิตตนเอง |
| การนอนหลับไม่เพียงพอ | MedlinePlus รายงานว่า การนอนหลับที่ไม่มีคุณภาพส่งผลเสียโดยตรงต่อความมั่นคงทางอารมณ์ ผู้ที่อดนอนจะมีอารมณ์หงุดหงิดง่ายขึ้นและตอบสนองทางอารมณ์ไวกว่าปกติ |
| ความเหนื่อยล้า | Every Mind Matters ชี้ว่า อารมณ์ที่หม่นหมองจะสูบพลังงานของร่างกายไป และความอ่อนเพลียเรื้อรังจะยิ่งดึงให้อารมณ์แย่ลงไปอีก |
| ฮอร์โมนก่อนมีประจำเดือน | NHS ระบุว่า อารมณ์แปรปรวน ความหงุดหงิด และความวิตกกังวล เป็นสัญญาณที่พบบ่อยที่สุดของกลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน (PMS) |
| ช่วงเปลี่ยนผ่านสู่วัยทอง | NHS ระบุว่า การเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในระยะก่อนหมดประจำเดือนและวัยทองอาจทำให้อารมณ์เปลี่ยนไปอย่างกะทันหัน ซึ่งมักรุนแรงขึ้นจากปัญหาการนอนหลับและเหงื่อออกตอนกลางคืน |
| การตั้งครรภ์ | NHS ยอมรับว่า การตั้งครรภ์เป็นช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงที่ต้องใช้พลังกายและใจอย่างมาก ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตได้อย่างมีนัยสำคัญ |
| เหตุการณ์สำคัญในชีวิต | NHS ระบุว่า การเปลี่ยนสายงาน ความขัดแย้งในความสัมพันธ์ การสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก และปัญหาทางการเงิน ล้วนเป็นตัวกระตุ้นอารมณ์ที่สำคัญ |
| คาเฟอีนและแอลกอฮอล์ | สถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NIMH) แนะนำให้ควบคุมการดื่มคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ เนื่องจากทั้งสองสิ่งสามารถกระตุ้นความวิตกกังวลและรบกวนการนอนหลับได้ |
อารมณ์แปรปรวนก่อนมีประจำเดือน
ตามข้อมูลจาก NHS กลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน (PMS) มักเกี่ยวข้องกับอารมณ์แปรปรวน ความหงุดหงิดที่เพิ่มขึ้น ความวิตกกังวล และความรู้สึกอยากร้องไห้ในช่วงหลายวันก่อนที่ประจำเดือนจะมา อาการอ่อนเพลียและนอนไม่หลับสามารถเกิดขึ้นควบคู่ไปกับความเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์เหล่านี้ อาการในแต่ละคนและแต่ละรอบเดือนอาจแตกต่างกันไป แม้ว่าสาเหตุที่แน่ชัดของ PMS ยังไม่เป็นที่เข้าใจอย่างถ่องแท้ แต่พบว่ามีความเชื่อมโยงโดยตรงกับการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในระหว่างรอบประจำเดือน
ในผู้หญิงกลุ่มเล็กๆ อาการทางอารมณ์ก่อนมีประจำเดือนอาจรุนแรงมากจนส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินชีวิตประจำวันและการทำงาน ซึ่ง NHS เรียกภาวะนี้ว่า โรคอารมณ์แปรปรวนรุนแรงก่อนมีประจำเดือน (PMDD)
อารมณ์เปลี่ยนแปลงกะทันหันและความเครียด
NHS ชี้ให้เห็นว่า บางครั้งคนเราอาจไม่รู้ตัวว่าความหงุดหงิดหรือปฏิกิริยาทางอารมณ์ที่รุนแรงกะทันหันนั้นมีต้นตอมาจากความเครียดที่สะสมอยู่ภายใน แรงกดดันที่สะสมมานานสามารถทำให้กลไกการรับมือทางอารมณ์ตามปกติของเราอ่อนแรงลง การระบุให้ชัดเจนว่าสิ่งใดเป็นตัวกระตุ้นความเครียดจะช่วยให้คุณวางแผนรับมือได้อย่างมีประสิทธิภาพ การสังเกตอารมณ์ควบคู่ไปกับชั่วโมงการนอน ปริมาณงาน และรอบเดือน จะช่วยเผยให้เห็นความเชื่อมโยงที่ชัดเจนยิ่งขึ้น
อารมณ์
เช็กอินวันละครั้ง: อารมณ์ของคุณ ความรู้สึกที่ซ่อนอยู่ และบันทึกส่วนตัวสั้นๆ
บันทึกประจำวัน อารมณ์ รอบเดือน และการติดตามต่าง ๆ รวมถึงจำนวนก้าวที่บันทึกไว้ จะเก็บอยู่ในอุปกรณ์ของคุณ เมื่อบริการสำรองข้อมูลบัญชีพร้อมใช้งานและคุณเข้าสู่ระบบ แอปจะส่งสำเนาที่เข้ารหัสไปยังเซิร์ฟเวอร์ของเราด้วย เพื่อกู้คืนและรวมบันทึกของคุณ
บันทึกอารมณ์
เช็กอินวันละครั้ง: อารมณ์ของคุณ ความรู้สึกที่ซ่อนอยู่ และบันทึกส่วนตัวสั้นๆ
เตรียมพบกันเร็วๆ นี้บน AndroidAndroid
สแกนด้วยกล้องโทรศัพท์เพื่อเปิด App Storeเมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์
NHS แนะนำให้ปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์หากคุณพบสัญญาณเตือนต่อไปนี้:
- อารมณ์ของคุณเศร้าหมองหรือหม่นหมองติดต่อกันนานกว่า 2 สัปดาห์
- คุณรู้สึกว่ารับมือกับความวิตกกังวล อารมณ์เศร้า หรือความเครียดไม่ไหว
- วิธีการดูแลตนเองและการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตไม่ได้ช่วยให้อาการดีขึ้น
- อาการก่อนมีประจำเดือนรบกวนการทำกิจกรรมประจำวันหรือความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง
- คุณสงสัยว่าตนเองกำลังเข้าสู่วัยใกล้หมดประจำเดือนหรือวัยทอง และต้องการปรึกษาทางเลือกในการดูแล
NHS แนะนำให้จดบันทึกอาการอย่างน้อย 2 รอบเดือนเพื่อนำไปปรึกษาแพทย์ โดยเราได้อธิบายแนวทางการจดบันทึกไว้ในคู่มือ วิธีบันทึกอารมณ์ในแต่ละวัน
หากคุณมีความคิดทำร้ายตนเองหรือรู้สึกว่าชีวิตไม่มีค่า ให้รีบติดต่อขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที โดยโทรสายด่วนการแพทย์ฉุกเฉิน 1669 (หรือ 191) หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
เช็กอินวันละครั้ง: อารมณ์ของคุณ ความรู้สึกที่ซ่อนอยู่ และบันทึกส่วนตัวสั้นๆ
บันทึกประจำวัน อารมณ์ รอบเดือน และการติดตามต่าง ๆ รวมถึงจำนวนก้าวที่บันทึกไว้ จะเก็บอยู่ในอุปกรณ์ของคุณ เมื่อบริการสำรองข้อมูลบัญชีพร้อมใช้งานและคุณเข้าสู่ระบบ แอปจะส่งสำเนาที่เข้ารหัสไปยังเซิร์ฟเวอร์ของเราด้วย เพื่อกู้คืนและรวมบันทึกของคุณ
คำถามที่พบบ่อย
จะช่วยให้อารมณ์ดีขึ้นได้อย่างไร
NHS ระบุว่า อารมณ์เศร้าหมองมักจะดีขึ้นได้ภายในไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์ด้วยการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตเล็กๆ น้อยๆ การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ และการทำกิจกรรมเบาๆ ซึ่งเราได้รวบรวมวิธีเหล่านี้ไว้ในบทความ วิธีลดความเครียดในชีวิตประจําวัน
การตั้งครรภ์ส่งผลต่ออารมณ์อย่างไร
การตั้งครรภ์เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาครั้งใหญ่และการปรับตัวทางอารมณ์อย่างมาก NHS แนะนำให้พูดคุยเรื่องความกังวลด้านอารมณ์อย่างเปิดเผยกับพยาบาลผดุงครรภ์หรือสูติแพทย์ในระหว่างการตรวจครรภ์ตามปกติ
แหล่งที่มา
- NHS Every Mind Matters: Self-help CBT techniques
- NHS Every Mind Matters: Reframing unhelpful thoughts
- NHS: Stress
- NHS: Anger
- MedlinePlus: How to Improve Mental Health
- NHS Every Mind Matters: Low mood and depression
- NHS: PMS (premenstrual syndrome)
- NHS: Symptoms of menopause and perimenopause
- NHS: Mental health in pregnancy
- NHS: Low mood, sadness and depression
- NIMH: Caring for Your Mental Health
- NHS: Where to get urgent help for mental health
บันทึกอารมณ์
เช็กอินวันละครั้ง: อารมณ์ของคุณ ความรู้สึกที่ซ่อนอยู่ และบันทึกส่วนตัวสั้นๆ
เตรียมพบกันเร็วๆ นี้บน AndroidAndroidสแกนด้วยกล้องโทรศัพท์เพื่อเปิด App Store
