NHS'e göre düşük ruh hali çoğu zaman birkaç gün ya da hafta içinde düzelir. Hayatında küçük değişiklikler yapmak genellikle işe yarar. Seni rahatsız eden bir şeyi çözmek ve daha çok uyumak bunlara örnektir. Düzenli hareket, düzenli öğünler ve duygularını güvendiğin biriyle konuşmak da önerilenler arasında. Ruh halin 2 haftadan uzun süredir düşükse bir hekime görün.
Ruh hali neden bozulur?
İngiltere'nin ulusal sağlık servisi NHS'e göre hayatın bir döneminde kendini düşük hissetmenin pek çok nedeni olabilir. Zor bir olay ya da deneyim üzüntüye ya da özgüvende düşüşe yol açabilir. NHS'in saydığı örnekler şunlar:
- iş: işte baskı hissetmek, işsizlik ya da emeklilik
- aile: ilişki sorunları, boşanma ya da birine bakmak
- para: beklenmedik faturalar ya da borç almak
- sağlık: hastalık ya da yaralanma
- kayıp: birini ya da bir şeyi kaybetmek
Ev almak, bebek sahibi olmak ya da düğün planlamak gibi büyük olaylar bile üzüntüye yol açabilir. NHS'e göre bazen ortada belirgin bir neden olmadan da insan kendini düşük hissedebilir. NHS'in Every Mind Matters sitesi yetiştirilme biçimimizin, çocukluktaki çevremizin, yaşadıklarımızın ve mizacımızın da ruh sağlığını etkileyebileceğini ekler.
Düşük ruh hali nasıl anlaşılır?
NHS'e göre düşük bir ruh hali seni üzgün, kaygılı ya da panik içinde hissettirebilir. Öfke, hayal kırıklığı ve özgüven azlığı da getirebilir. Yorgunluk ya da uyku sorunları yapabilir. Every Mind Matters, düşük ruh halinin insanı sevdiği şeyleri yapmaktan alıkoyabileceğini ve sevdiklerinden uzaklaştırabileceğini de söyler.
Ruh hali nasıl düzelir? NHS'in önerdikleri
NHS düşük ruh hali için şunları önerir:
| Dene | Kaçın |
|---|---|
| Duygularını bir arkadaşınla, ailenden biriyle, bir sağlık çalışanıyla ya da danışmanla konuş | Her şeyi bir anda yapmaya çalışmak; kolayca ulaşabileceğin küçük hedefler koy |
| Benzer şeyler yaşamış insanların birbirine destek olduğu akran desteğini düşün | Değiştiremeyeceğin şeylere odaklanmak; enerjini kendini daha iyi hissetmeye ayır |
| Düzenli egzersiz yap; ruh halini ve uykunu olumlu etkileyebilir | Yalnız olduğunu düşünmek; çoğu insan zaman zaman kendini düşük hisseder |
| Enerjini dengede tutmak için düzenli öğünlerle sağlıklı beslen | Rahatlamak için alkole, sigaraya, kumara ya da uyuşturucuya yönelmek |
| Ana odaklanan farkındalık (mindfulness) tekniklerini dene |
NHS'in ruh sağlığı için önerdiği beş adım da benzer bir yöne bakar. Başkalarıyla bağ kurmak, hareket etmek, yeni bir şey öğrenmek, başkalarına yardım etmek ve şimdiki ana dikkat vermek bu adımlardır.
Ruh hali nasıl iyileşir? Gündelik küçük adımlar
Every Mind Matters, ruh halini toparlamak için gündelik hayata sığan şu küçük adımları önerir:
- Önemli ve keyif aldığın işleri listele. Düşük ruh hali bunları yapmanı engelleyebilir. Listeden her gün birkaçını yap, kolay olanlardan başla.
- Uykuna bak. Düşük ruh hali insanı yorgun hissettirir; yorgunluk da ruh halini kötü etkileyebilir. Daha iyi bir uyku düzeni kurmaya çalış.
- Müzikten yararlan. Kendini düşük hissettiğinde dinleyeceğin bir liste hazırla. Yavaş şarkılarla başla, giderek daha hızlı ve neşeli olanlara geç.
- Her gün biraz hareket et. Asansör yerine merdiveni kullanmak ya da uzun süre oturduğunda kalkıp bacaklarını esnetmek ruh halini yükseltebilir.
- Biriyle konuş. Güvendiğin arkadaşların, ailen, iş arkadaşların ya da bir yardım hattı zorlandığında yanında olabilir.
Hangi adımın sana iyi geldiğini görmek istersen günlerini not edebilirsin. Nasıl başlayacağını duygu günlüğü nasıl tutulur yazısında anlattık.
Ruh hali günlüğü
Günde bir kayıt: ruh halin, altındaki duygular ve istersen bir not.
YakındaAndroid
Telefonunun kamerasıyla tara, App Store'da açılsın.Ruh hali
Günde bir kayıt: ruh halin, altındaki duygular ve istersen bir not.
Günlük, ruh hali, döngü ve takip kayıtların, kaydedilen adım sayıları dahil, cihazında saklanır. Hesap yedeği hizmeti kullanılabilir durumdayken oturumun açıksa uygulama, kayıtlarını geri yüklemek ve birleştirmek için sunucularımıza şifreli bir kopya da gönderir.
Ne zaman hekime gitmelisin?
NHS, düşük ruh hali geçmiyorsa ve denediklerin işe yaramıyorsa tıbbi yardım gerekebileceğini söyler. Şu durumlarda bir hekime görün; Türkiye'de aile hekimine başvurabilirsin:
- ruh halin 2 haftadan uzun süredir düşükse
- düşük ruh haliyle başa çıkmakta zorlanıyorsan
- kendi denediklerin işe yaramıyorsa
NHS'e göre 2 hafta ya da daha uzun süren düşük ruh hali depresyon işareti olabilir. Hayattan keyif alamamak, umutsuzluk ve gündelik işlere odaklanamamak NHS'in saydığı öbür işaretlerdir. Bunları ancak bir hekim ya da uzman değerlendirebilir. Every Mind Matters bazı bedensel hastalıkların da depresyona yol açabileceğini hatırlatır. Bu yüzden bedensel nedenlerin ve kullandığın ilaçların yan etkilerinin dışlanması önemlidir.
Hayatın yaşamaya değmediğini düşünüyorsan ya da kendine zarar vermeyi düşünüyorsan bunu birine anlat. NHS'e göre acil destek hemen ulaşılabilir. Birinin hayatı tehlikedeyse ya da kendini güvende tutamayacağını hissediyorsan Türkiye'de 112'yi ara.
Günde bir kayıt: ruh halin, altındaki duygular ve istersen bir not.
Günlük, ruh hali, döngü ve takip kayıtların, kaydedilen adım sayıları dahil, cihazında saklanır. Hesap yedeği hizmeti kullanılabilir durumdayken oturumun açıksa uygulama, kayıtlarını geri yüklemek ve birleştirmek için sunucularımıza şifreli bir kopya da gönderir.
Sık sorulanlar
Sıkıntılı ruh hali neden olur?
NHS stres ve düşük ruh hali için benzer nedenler sayar: iş, aile, para ve sağlıkla ilgili baskılar. NHS'e göre stres çoğu zaman bir şeyin kontrolünü kaybettiğini hissetmekle ilgilidir. Bazen belirgin bir neden de olmaz.
Ruh hali neden sürekli değişir?
Ruh halinin gün gün değişmesinin pek çok nedeni olabilir. Sık görülenleri ve ne zaman destek alman gerektiğini ruh hali neden sürekli değişir yazısında anlattık.
Kaynaklar
- NHS: Low mood, sadness and depression
- NHS Every Mind Matters: Low mood and depression
- NHS: 5 steps to mental wellbeing
- NHS: Stress
- NHS: Where to get urgent help for mental health
Ruh hali günlüğü
Günde bir kayıt: ruh halin, altındaki duygular ve istersen bir not.
YakındaAndroidTelefonunun kamerasıyla tara, App Store'da açılsın.
