Để ghi nhật ký cơn đau, bạn hãy ghi lại triệu chứng mỗi ngày theo cùng một thang điểm: 0 là không đau, 10 là cơn đau tệ nhất bạn có thể tưởng tượng. Ghi chú vị trí đau, thời điểm cơn đau bắt đầu và điều gì làm cơn đau dịu đi hoặc nặng hơn. Theo Viện Quốc gia về Lão hóa Hoa Kỳ (NIA), việc ghi lại triệu chứng hằng ngày giúp bác sĩ hiểu được diễn biến cơn đau của bạn và định hướng việc chăm sóc.
Vì sao nên ghi nhật ký cơn đau?
Theo Viện Quốc gia về Lão hóa Hoa Kỳ (NIA), nhiều người thấy khó mô tả chính xác cơn đau của mình nếu chỉ dựa vào trí nhớ. Bác sĩ hoặc điều dưỡng có thể đề nghị bạn chấm mức độ đau theo thang từ 0 đến 10, hoặc hỏi xem cơn khó chịu của bạn ở mức nhẹ, vừa hay nặng. Nhật ký cơn đau là một cách thiết thực để ghi lại những chi tiết này trên giấy hoặc trên điện thoại, thay vì phải nhớ lại trong một lần khám ngắn ngủi.
Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), khi cơn đau kéo dài hơn 12 tuần, bác sĩ đa khoa là nơi đầu tiên bạn nên tìm đến. Trong lúc thăm khám, bác sĩ có thể xem lại diễn tiến triệu chứng, tìm hiểu các nguyên nhân tiềm ẩn và đánh giá mức độ đau. Họ cũng có thể hỏi cơn khó chịu ảnh hưởng thế nào đến sinh hoạt hằng ngày, công việc và giấc ngủ của bạn. Có sẵn ghi chép đều đặn trong vài tuần giúp bạn trả lời những câu hỏi chẩn đoán này bằng dữ liệu khách quan.
Khoa Hoạt động trị liệu tại Bệnh viện Đại học Cambridge (Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust) đã soạn một hướng dẫn ghi nhật ký hoạt động dành cho người sống chung với cơn đau. Hướng dẫn tóm tắt mục đích chính của việc theo dõi thành ba mục tiêu cốt lõi:
- Hiểu bạn dành thời gian trong ngày như thế nào
- Nhận ra các khuôn mẫu trong hoạt động và công việc hằng ngày
- Quan sát việc vận động, nghỉ ngơi và nếp sinh hoạt ảnh hưởng trực tiếp ra sao đến mức độ đau của bạn
Cách ghi nhật ký cơn đau
- Dùng cùng một thang điểm mỗi ngày. Trên thang điểm chuẩn mà NIA mô tả, 0 nghĩa là hoàn toàn không đau, còn 10 là cơn đau tệ nhất bạn có thể tưởng tượng. Bạn cũng có thể dùng các từ mô tả như nhẹ, vừa và nặng. Điều quan trọng nhất là dùng cùng một cách chấm điểm cho tất cả các lần ghi.
- Ghi lại vị trí chính xác. NIA xem đây là câu hỏi nền tảng: bạn đau ở đâu? Hãy ghi rõ vùng đau, chẳng hạn thắt lưng, cổ, vai, hông hoặc đầu gối, trong từng lần ghi.
- Ghi chú thời điểm và lúc bắt đầu. Cơn đau xuất hiện vào buổi sáng, đau nhất vào buổi tối hay xuất hiện sau bữa ăn? Cơn đau đến rồi đi theo từng đợt hay kéo dài liên tục? NIA nhấn mạnh thời điểm là một manh mối chẩn đoán quan trọng.
- Mô tả cảm giác đau. Cơn khó chịu có thể giống như đau nhói, âm ỉ, nhức mỏi, rát bỏng, đau giật theo nhịp hoặc đau lan như điện giật. NIA khuyên bạn ghi lại bất kỳ từ mô tả nào bạn nghĩ đến, cùng với các cảm giác đi kèm như cứng, tê hoặc châm chích.
- Ghi lại bạn đang làm gì lúc đó. Hướng dẫn của Cambridge đề nghị bạn ghi lại mình đang làm gì khi cơn đau tăng lên, kể cả bạn đang ngồi, đứng, nâng đồ vật hay đi bộ. Bạn cũng có thể thêm tâm trạng hoặc mức độ căng thẳng của mình.
- Ghi chú điều gì giúp bạn dễ chịu hơn. NIA đưa ra các ví dụ thực tế: tắm nước ấm hay chườm túi đá có giúp ích không? Chuyển từ tư thế nằm sang ngồi thẳng có làm cơn đau dịu đi không? Hãy ghi lại các loại thuốc không kê đơn, động tác giãn cơ hoặc những lần nghỉ ngơi mà bạn đã thử, và chúng có giúp ích hay không.
Hướng dẫn của Cambridge NHS cũng khuyên bạn thêm các quan sát về giấc ngủ vào nhật ký hằng ngày. Ghi chú giờ đi ngủ, giờ thức dậy, số lần thức giấc trong đêm và mức độ bạn cảm thấy tỉnh táo vào buổi sáng.
Nên ghi gì trong nhật ký cơn đau?
Bảng sau minh họa các mục chính mà các nguồn y khoa khuyến nghị, kèm một lần ghi mẫu sát với thực tế. Bạn có thể điều chỉnh và mở rộng các cột này cho phù hợp với nếp sinh hoạt của mình.
| Thông tin cần ghi | Ví dụ thực tế |
|---|---|
| Ngày và giờ | Thứ Ba, 18:00 |
| Mức độ đau (0 đến 10) | 6 |
| Vị trí | Thắt lưng, bên phải |
| Cảm giác và tính chất | Đau âm ỉ, tăng lên khi ngồi |
| Hoạt động lúc đó | Làm việc ở bàn trong hai tiếng |
| Điều gì giúp dịu đau | Đứng dậy, đi lại khoảng mười phút |
| Tâm trạng và căng thẳng (không bắt buộc) | Mệt mỏi, thấy căng thẳng |
Trong chương trình điều trị của Cambridge, người bệnh ghi nhật ký hoạt động cho mỗi giờ thức trong suốt một tuần trọn vẹn. Nếu việc ghi từng giờ khiến bạn thấy quá sức, bắt đầu với một hoặc hai lần ghi đều đặn mỗi ngày là một khởi đầu hiệu quả.
Cách đọc nhật ký của bạn
Khi đã có ghi chép của vài ngày, hãy xem lại để tìm ra những chủ đề và yếu tố khởi phát lặp đi lặp lại. Cơn đau có tăng lên vào những giờ có thể đoán trước không? Cơn đau có bùng lên sau những việc nhà cụ thể, công việc bàn giấy hay khi gắng sức không? Hướng dẫn của Cambridge dùng nhật ký chính vì mục đích này: giúp người bệnh và bác sĩ thấy cơn đau thay đổi thế nào theo hoạt động, tâm trạng, thời điểm trong ngày và các biện pháp giảm đau.
Hãy mang theo nhật ký đã ghi đến buổi khám tiếp theo. Hướng dẫn của Cambridge khuyên người bệnh chia sẻ ghi chép của mình trong các lần tái khám.
Theo NIA, cơn đau kéo dài từ ba tháng trở lên được xếp vào nhóm đau mạn tính. Cơn đau ngắn hơn được xem là đau cấp tính; nó bắt đầu đột ngột sau chấn thương hoặc bệnh tật và giảm dần khi cơ thể lành lại. Nhật ký của bạn cung cấp một bản ghi khách quan về thời gian kéo dài của triệu chứng.
Theo dõi cơn đau
Tính năng theo dõi này chưa có trong yuuvii 2.0.1. Bạn có thể đọc các bài viết về chủ đề này tại đây.
Cơn đau
Tính năng theo dõi này chưa có trong yuuvii 2.0.1. Bạn có thể đọc các bài viết về chủ đề này tại đây.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
NIA nhấn mạnh rằng việc đi khám bác sĩ là cần thiết với bất kỳ cơn đau nào mới xuất hiện hoặc không rõ nguyên nhân. NHS khuyến nghị bạn đến gặp bác sĩ đa khoa bất cứ khi nào triệu chứng kéo dài quá 12 tuần.
Với đau lưng, NHS khuyên bạn đi cấp cứu ngay nếu gặp bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào dưới đây. Hãy gọi số điện thoại khẩn cấp tại địa phương của bạn:
- Đau, châm chích, yếu hoặc tê lan xuống cả hai chân
- Mất cảm giác hoặc tê quanh vùng sinh dục, mông hoặc vùng yên ngựa
- Thay đổi đột ngột trong thói quen tiểu tiện hoặc đại tiện, chẳng hạn khó đi tiểu hoặc không kiểm soát được
- Đau ngực xảy ra cùng lúc với cơn đau lưng dữ dội
- Đau lưng bắt đầu sau một chấn thương lớn, chẳng hạn tai nạn xe cộ hoặc ngã từ trên cao
Theo NHS, đau lưng bắt đầu đột ngột và dữ dội hoặc nặng lên nhanh chóng cũng cần được bác sĩ đánh giá sớm, đặc biệt nếu đi kèm sốt, ớn lạnh, đổ mồ hôi đêm hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
Với đau đầu gối, NHS khuyên bạn gặp nhân viên y tế ngay nếu đầu gối đau dữ dội, không thể chịu được sức nặng cơ thể, sưng nhiều hoặc biến dạng rõ rệt. Đầu gối bị kẹt cứng, bị khuỵu hoặc kêu lục cục kèm đau cũng cần được kiểm tra. Một khớp đỏ, nóng, sưng kèm sốt cao có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng khớp nghiêm trọng cần điều trị cấp cứu.
Câu hỏi thường gặp
Nhật ký cơn đau là gì?
Nhật ký cơn đau là bản ghi chép hằng ngày, nơi bạn theo dõi mức độ triệu chứng, vị trí trên cơ thể, thời điểm khởi phát và các biện pháp giúp giảm đau. Bạn có thể ghi trong sổ tay, trong một tài liệu trên máy hoặc trong một ứng dụng sức khỏe chuyên dụng. NIA lưu ý rằng nhân viên y tế thường đề nghị những bản ghi như vậy để hỗ trợ các quyết định chẩn đoán.
Có thể ghi nhật ký cho chứng đau nửa đầu hoặc đau đầu không?
Tính năng theo dõi này chưa có trong yuuvii 2.0.1. Bạn có thể đọc các bài viết về chủ đề này tại đây.
Nguồn
- Viện Quốc gia về Lão hóa (NIH): Đau: bạn có thể được giúp đỡ
- NHS: Cách nhận hỗ trợ từ NHS cho cơn đau của bạn
- Cambridge University Hospitals NHS: Hoạt động trị liệu, hướng dẫn ghi nhật ký hoạt động
- NHS: Đau lưng
- NHS: Đau đầu gối
- NHS: Đau nửa đầu
Theo dõi cơn đau
Tính năng theo dõi này chưa có trong yuuvii 2.0.1. Bạn có thể đọc các bài viết về chủ đề này tại đây.
