Voor een pijndagboek noteert u uw klachten elke dag op een vaste schaal: 0 voor geen pijn, 10 voor de ergste pijn die u zich kunt voorstellen. Schrijf op waar de pijn zit, wanneer die begint en wat de pijn verlicht of erger maakt. Volgens het Amerikaanse National Institute on Aging (NIA) helpt een dagelijks klachtenlogboek uw arts om uw patroon te begrijpen en de zorg daarop af te stemmen.
Waarom een pijndagboek bijhouden?
Volgens het Amerikaanse National Institute on Aging (NIA) vinden veel mensen het lastig om hun pijn uit het geheugen goed te beschrijven. Uw arts of verpleegkundige vraagt u misschien om uw pijn een cijfer te geven op een schaal van 0 tot 10, of vraagt of uw klachten licht, matig of hevig zijn. Een pijndagboek is een praktische manier om deze details op papier of op uw telefoon vast te leggen, zodat u tijdens een kort bezoek aan de praktijk niet op uw geheugen hoeft te vertrouwen.
Volgens de Britse nationale gezondheidsdienst (NHS) is de huisarts het eerste aanspreekpunt als pijn langer dan 12 weken aanhoudt. Tijdens een beoordeling kan een zorgverlener het verloop van uw klachten doornemen, mogelijke onderliggende oorzaken onderzoeken en de hevigheid meten. Ook kan gevraagd worden hoe de klachten uw dagelijkse routine, werk en slaap beïnvloeden. Met enkele weken aan consequente notities kunt u deze vragen beantwoorden met objectieve gegevens.
De afdeling ergotherapie van Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust heeft een handleiding voor een activiteitendagboek ontwikkeld voor mensen die met pijn leven. De handleiding vat het belangrijkste doel van bijhouden samen in drie kerndoelen:
- Begrijpen hoe u uw dag doorbrengt
- Patronen herkennen in uw dagelijkse activiteiten en taken
- Zien hoe beweging, rust en routines uw pijn direct beïnvloeden
Zo houdt u een pijndagboek bij
- Gebruik elke dag dezelfde schaal. Op de standaardschaal die het NIA beschrijft, staat 0 voor helemaal geen pijn en 10 voor de ergste pijn die u zich kunt voorstellen. U kunt ook omschrijvingen gebruiken zoals licht, matig en hevig. Het belangrijkste is dat u bij elke notitie hetzelfde systeem gebruikt.
- Noteer precies waar de pijn zit. Het NIA noemt dit de basisvraag: waar doet het pijn? Geef bij elke notitie het gebied aan, zoals de onderrug, nek, schouder, heup of knie.
- Noteer het tijdstip en het begin. Komt de pijn 's ochtends op, is die 's avonds het ergst of ontstaat die na het eten? Komt en gaat de pijn in golven of is die constant? Het NIA benadrukt dat het tijdstip een belangrijke aanwijzing is voor de diagnose.
- Beschrijf hoe de pijn voelt. Pijn kan scherp, dof, zeurend, brandend, kloppend of schietend aanvoelen. Het NIA raadt aan elk woord op te schrijven dat bij u opkomt, samen met bijkomende gewaarwordingen zoals stijfheid, een doof gevoel of tintelingen.
- Noteer wat u op dat moment deed. De handleiding uit Cambridge vraagt u op te schrijven wat u deed toen de pijn erger werd, bijvoorbeeld of u zat, stond, iets tilde of liep. U kunt ook uw gemoedstoestand of stressniveau toevoegen.
- Noteer wat verlichting geeft. Het NIA geeft praktische voorbeelden: hielp een warm bad of een coldpack? Gaf het verlichting om van liggen naar rechtop zitten te gaan? Noteer welke vrij verkrijgbare middelen, rekoefeningen of rustpauzes u hebt geprobeerd en of ze hielpen.
De NHS-handleiding uit Cambridge raadt ook aan om observaties over uw slaap toe te voegen aan uw dagelijkse notities. Noteer hoe laat u naar bed ging, wanneer u wakker werd, hoe vaak u 's nachts wakker werd en hoe uitgerust u zich 's ochtends voelde.
Wat schrijft u op in een pijndagboek?
De volgende tabel laat de belangrijkste onderdelen zien die medische bronnen aanraden, met een realistisch voorbeeld van één notitie. U kunt deze kolommen aanpassen en uitbreiden zodat ze bij uw eigen routine passen.
| Wat u noteert | Praktisch voorbeeld |
|---|---|
| Datum en tijd | Dinsdag, 18.00 uur |
| Hevigheid van de pijn (0 tot 10) | 6 |
| Plek | Onderrug, rechterkant |
| Gevoel en aard | Doffe, zeurende pijn, erger bij zitten |
| Activiteit op dat moment | Twee uur aan een bureau gewerkt |
| Wat verlichting gaf | Opstaan, tien minuten rondlopen |
| Stemming en stress (optioneel) | Moe, gespannen gevoel |
In het programma in Cambridge vullen patiënten een week lang voor elk uur dat ze wakker zijn een activiteitendagboek in. Voelt het bijhouden per uur als te veel, dan is beginnen met een of twee vaste notities per dag een goed vertrekpunt.
Hoe leest u uw dagboek?
Als u een aantal dagen aan notities hebt verzameld, bekijk ze dan om terugkerende thema's en aanleidingen te herkennen. Wordt uw pijn op voorspelbare tijden erger? Steekt de pijn op na bepaalde huishoudelijke klussen, bureauwerk of lichamelijke inspanning? De handleiding uit Cambridge gebruikt het dagboek precies hiervoor: om patiënten en zorgverleners te laten zien hoe pijn schommelt in samenhang met activiteit, stemming, tijdstip en maatregelen die verlichting geven.
Neem uw ingevulde dagboek mee naar uw volgende afspraak. De handleiding uit Cambridge raadt patiënten aan hun notities tijdens vervolgafspraken te delen.
Volgens het NIA heet pijn die drie maanden of langer duurt chronische pijn. Pijn die korter duurt, geldt als acute pijn; die begint plotseling na een blessure of ziekte en neemt af naarmate het lichaam herstelt. Uw dagboek geeft een objectief overzicht van hoe lang uw klachten duren.
Pijntracker
Deze tracker is niet beschikbaar in yuuvii 2.0.1. Hier kunt u artikelen over dit onderwerp lezen.
Pijn
Deze tracker is niet beschikbaar in yuuvii 2.0.1. Hier kunt u artikelen over dit onderwerp lezen.
Wanneer moet u naar de huisarts?
Het NIA benadrukt dat het belangrijk is een arts te raadplegen bij elke nieuwe of onverklaarde pijn. De NHS raadt aan naar de huisarts te gaan zodra klachten langer dan 12 weken aanhouden.
Bij rugpijn adviseert de NHS direct spoedeisende medische hulp te zoeken als u een van de volgende alarmsignalen hebt. Bel uw lokale alarmnummer:
- Pijn, tintelingen, zwakte of een doof gevoel dat uitstraalt naar beide benen
- Verlies van gevoel of een doof gevoel rond uw geslachtsdelen, billen of het zadelgebied
- Plotselinge veranderingen in plassen of ontlasting, zoals moeite met plassen of incontinentie
- Pijn op de borst samen met hevige rugklachten
- Rugpijn die begon na een groot ongeval, zoals een auto-ongeluk of een val van grote hoogte
Volgens de NHS moet rugpijn die plotseling en hevig begint of snel erger wordt ook snel medisch beoordeeld worden, vooral als die samengaat met koorts, rillingen, nachtelijk zweten of onverklaard gewichtsverlies.
Bij kniepijn raadt de NHS aan direct een zorgverlener te raadplegen als uw knie erg pijnlijk is, u er niet op kunt staan, de knie flink gezwollen is of zichtbaar van vorm veranderd is. Ook een knie die op slot schiet, door de knie zakt of pijnlijk klikt, moet onderzocht worden. Een rood, warm, gezwollen gewricht met hoge koorts kan wijzen op een ernstige gewrichtsinfectie die met spoed behandeld moet worden.
Veelgestelde vragen
Wat is een pijndagboek?
Een pijndagboek is een dagelijks overzicht waarin u bijhoudt hoe hevig uw klachten zijn, waar in het lichaam ze zitten, wanneer ze beginnen en wat verlichting geeft. U kunt het bijhouden in een schrift, een digitaal document of een speciale gezondheidsapp. Het NIA wijst erop dat zorgverleners vaak om zulke notities vragen om hun beslissingen over de diagnose te onderbouwen.
Kunt u een dagboek bijhouden voor migraine of hoofdpijn?
Deze tracker is niet beschikbaar in yuuvii 2.0.1. Hier kunt u artikelen over dit onderwerp lezen.
Bronnen
- National Institute on Aging (NIH): pijn, u kunt hulp krijgen
- NHS: hulp van de NHS krijgen bij pijn
- Cambridge University Hospitals NHS: ergotherapie, handleiding activiteitendagboek
- NHS: rugpijn
- NHS: kniepijn
- NHS: migraine
Pijntracker
Deze tracker is niet beschikbaar in yuuvii 2.0.1. Hier kunt u artikelen over dit onderwerp lezen.
