Ağrı günlüğü nasıl tutulur? Ne yazılır, nasıl okunur

Ağrı günlüğü tutmak için ağrını her gün aynı ölçekle not edersin: 0 hiç ağrı yok, 10 düşünebileceğin en kötü ağrı. Yanına ağrının nerede olduğunu, ne zaman geldiğini ve neyin iyi ya da kötü geldiğini yazarsın. ABD Ulusal Yaşlanma Enstitüsü'ne (NIA) göre hekimin, ağrının ne zaman geldiğini ve nasıl bir ağrı olduğunu her gün yazmanı isteyebilir.

Ağrı günlüğü neden tutulur?

NIA'ya göre birçok kişi ağrısını tarif etmekte zorlanır. Hekimin ya da hemşiren ağrını 0 ile 10 arasında puanlamanı isteyebilir. Ya da ağrının hafif, orta ya da şiddetli olduğunu sorabilir. Günlük, bu soruların cevabını aklında tutmak yerine kağıda ya da telefona geçirmenin yoludur.

İngiltere'nin ulusal sağlık servisi NHS'e göre ağrı 12 haftadan uzun sürüyorsa ilk adres aile hekimidir. Hekim muayenede ağrının geçmişini konuşabilir, nereden geldiğini anlamaya çalışabilir ve düzeyini kaydedebilir. Ağrının hayatını nasıl etkilediğini de sorabilir. Elinde birkaç haftalık not olduğunda bu sorulara kayıtlarına bakarak cevap verirsin.

Cambridge Üniversite Hastaneleri'nin (NHS) ergoterapi bölümü ağrı için bir etkinlik günlüğü rehberi hazırlamış. Rehber günlüğün amacını üç maddede toplar:

• gününü nasıl geçirdiğini anlamak
• gündelik işlerindeki düzeni görmek
• hareketin, dinlenmenin ve rutinin ağrını nasıl etkilediğini fark etmek

Ağrı günlüğü nasıl tutulur?

1. Her gün aynı ölçeği kullan. NIA'nın anlattığı ölçekte 0 hiç ağrı olmaması, 10 düşünebileceğin en kötü ağrıdır. Sayı yerine hafif, orta ve şiddetli de yazabilirsin. Önemli olan her gün aynı ölçeği kullanmak.
2. Ağrının yerini yaz. NIA'nın ilk sorusu budur: neren ağrıyor? Bel, boyun ya da diz gibi bölgeyi her kayıtta belirt.
3. Ne zaman geldiğini yaz. Ağrı sabah mı, akşam mı, yemekten sonra mı geliyor? Gelip gidiyor mu? NIA bunları da sorar.
4. Nasıl bir ağrı olduğunu tarif et. Keskin, künt ya da yakıcı olabilir. NIA aklına gelen başka bir kelime varsa onu kullanmanı söyler. Eşlik eden başka belirtileri de not et.
5. Ne yaptığını yaz. Cambridge rehberi o sırada ne yaptığını, oturuyor mu ayakta mı olduğunu not etmeni ister. İstersen ruh halini de eklersin.
6. Neyin iyi geldiğini işaretle. NIA örnek verir: sıcak ya da soğuk kompres işe yaradı mı, yatarken oturur pozisyona geçmek rahatlattı mı? Denediğin ilaçları ya da başka yöntemleri ve etkilerini de yaz.

Cambridge rehberi günlüğe uykuyu da eklemeni önerir. Yattığın ve kalktığın saati, gece kaç kez uyandığını ve sabah ne kadar dinlenmiş hissettiğini yazarsın.

Ağrı günlüğüne neler yazılır?

Aşağıdaki tablo, kaynakların saydığı başlıkları tek satırlık bir örnekle gösterir. Sütunları kendine göre azaltıp çoğaltabilirsin.

Cambridge rehberinde günlük bir hafta boyunca, uyanık olduğun her saat için tutulur. Bu kadar sık yazmak zor geliyorsa günde bir kayıtla başlayabilirsin.

Günlüğünü nasıl okursun?

Birkaç günün notları yan yana gelince tekrar eden şeylere bak. Ağrı belli saatlerde mi artıyor, belli işlerden sonra mı geliyor? Cambridge rehberi günlüğü tam da bunun için kullanır. Amaç, ağrının etkinliğe, ruh haline, günün saatine ve rahatlatan yöntemlere göre nasıl değiştiğini görmektir.

Günlüğü bir sonraki randevuna götür. Cambridge rehberi doldurduğun günlüğü kontrolüne getirmeni ister.

NIA'ya göre 3 ay ya da daha uzun süren ağrıya kronik ağrı denir. Kısa süren ağrıya akut ağrı denir; aniden başlar ve vücudun iyileştikçe geçer. Günlüğün, ağrının ne kadar sürdüğünü de gösterir.

Ağrı

Ağrı

Bu takip yuuvii 2.0.1’de kullanılamıyor. Bu konudaki yazıları burada okuyabilirsin.

Ne zaman hekime gitmelisin?

NIA yeni başlayan bir ağrı için hekime görünmenin önemli olduğunu söyler. NHS de 12 haftadan uzun süren ağrıda aile hekimine gitmeni önerir.

NHS bel ağrısında şu işaretlerden biri varsa beklemeden acil yardım almanı söyler; Türkiye'de 112'yi ara:

• iki bacakta ağrı, karıncalanma, güçsüzlük ya da uyuşma
• cinsel organlar ya da makat çevresinde his kaybı
• idrar ya da bağırsak alışkanlığında değişiklik, örneğin idrar yapmakta zorlanmak ya da idrarını veya dışkını tutamamak
• göğüs ağrısı
• trafik kazası gibi ciddi bir kazadan sonra başlayan ağrı

NHS'e göre bel ağrısı aniden ve şiddetli başladıysa ya da hızla kötüleşiyorsa da beklemeden hekime ulaşmalısın. Sıcak basması, üşüme, titreme ya da genel bir hastalık hissi de bu gruptadır.

Dizde NHS şu durumlarda hemen bir sağlık profesyoneline danışmanı önerir: diz çok ağrıyorsa, dizini oynatamıyor ya da üstüne basamıyorsan, diz çok şiştiyse ya da şekli değiştiyse. Dizin kilitleniyor, boşalıyor ya da ağrıyla tıklıyorsa da öyle. Yüksek ateşle birlikte dizde kızarıklık ya da sıcaklık varsa bu bir enfeksiyon işareti olabilir.

Sık sorulanlar

Ağrı günlüğü nedir?

Ağrının şiddetini, yerini, ne zaman geldiğini ve neyin iyi geldiğini gün gün yazdığın kayıttır. Defter, telefon notu ya da bir uygulama olabilir. NIA'ya göre hekimin böyle bir günlük tutmanı isteyebilir.

Migren ya da baş ağrısı için de günlük tutulur mu?

Ağrı

Bu takip yuuvii 2.0.1’de kullanılamıyor. Bu konudaki yazıları burada okuyabilirsin.

Kaynaklar

• National Institute on Aging (NIH): Pain: You Can Get Help
• NHS: How to get NHS help for your pain
• Cambridge University Hospitals NHS: Occupational Therapy, Activity Diary guidance
• NHS: Back pain
• NHS: Knee pain
• NHS: Migraine