ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi CDC'ye göre bebeklerin çoğu 2 aylıkken konuşana gülümser, 4 aylıkken kucakta başını dik tutar, 6 aylıkken karnından sırtına döner, 9 aylıkken desteksiz oturur, 1 yaşında tutunarak ayağa kalkar. Bu adımlar her yaşta bebeklerin en az yüzde 75'inin yaptıklarıdır. Bir adım gelmediyse ya da kaygın varsa beklemeden doktorunla konuş.
Bebek gelişimi nasıl olmalı?
CDC'nin "Learn the Signs. Act Early." programı gelişim adımlarını, belli bir yaşa gelindiğinde çocukların çoğunun, yani yüzde 75'inin ya da daha fazlasının yapabildiği şeyler olarak tanımlar. Listedeki bir madde, o yaşa kadar bebeklerin büyük çoğunluğunun kazandığı bir beceriyi gösterir; bebeğin onu daha önce de kazanmış olabilir.
CDC adımları dört alanda toplar: sosyal ve duygusal gelişim, dil ve iletişim, öğrenme ve düşünme, hareket ve fiziksel gelişim. Aşağıdaki tabloda her yaş için bunlardan bir seçki var; tam liste kaynaklardaki CDC sayfalarında.
Bebek gelişimi tablosu
| Yaş | Sosyal, dil ve öğrenme | Hareket |
|---|---|---|
| 2 ay | Konuşulduğunda ya da kucağa alındığında sakinleşir, yüzüne bakar, konuştuğunda ya da gülümsediğinde gülümser, ağlama dışında sesler çıkarır, yüksek seslere tepki verir | Karnının üstündeyken başını kaldırır, iki kolunu ve iki bacağını hareket ettirir, ellerini kısa süre açar |
| 4 ay | Dikkatini çekmek için kendiliğinden gülümser, "ooo", "aaa" gibi sesler çıkarır, konuştuğunda sesle karşılık verir, sesini duyunca başını sana çevirir | Kucaktayken başını desteksiz dik tutar, eline verilen oyuncağı tutar, ellerini ağzına götürür, karnının üstündeyken dirseklerine yükselir |
| 6 ay | Tanıdık insanları tanır, güler, seninle sırayla ses çıkarır, istediği oyuncağa uzanır | Karnından sırtına döner, karnının üstündeyken kollarını düzleştirip yükselir, otururken ellerinden destek alır |
| 9 ay | Yabancılara karşı çekingen olabilir, adı söylenince bakar, "mamama", "bababa" gibi sesler çıkarır, gözden kaybolan şeyi arar | Kendi başına oturur pozisyona geçer, desteksiz oturur, bir şeyi bir elinden öbür eline geçirir |
| 1 yaş | El sallayıp "bay bay" yapar, bir ebeveynine "anne", "baba" ya da kendine özgü bir adla seslenir, "hayır"ı anlar | Tutunarak ayağa kalkar, mobilyaya tutunarak yürür, küçük şeyleri baş ve işaret parmağıyla tutar |
Oturmayı ve konuşmayı ayrı ayrı bebek ne zaman oturur ve bebek ne zaman konuşur yazılarında anlattık.
1 aylık bebek gelişimi nasıl olmalı?
CDC'nin listesi 2. aydan başlar; 1. ay için ayrı bir liste vermez. Bu dönemde gelişim, doğumdan sonraki kontrollerde izlenir. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi NHS'e göre bebekler doğduktan sonraki ilk haftada tartılır, ilk 72 saat içinde ayrıntılı bir muayeneden geçer ve 6 ile 8 haftalıkken yeniden muayene edilir; bu muayenede kilosu, boyu ve baş çevresi ölçülür. NHS'in anlattığı takvim İngiltere'ye göredir. Türkiye'de kendi kontrol takvimini aile hekiminle ya da çocuk doktorunla konuş.
2 aylık bebek gelişimi nasıl olmalı?
CDC'ye göre bebeklerin çoğu 2 aylıkken seni gördüğünde mutlu görünür, sen konuşunca ya da gülümseyince gülümser ve ağlamak dışında da ses çıkarır. Sen hareket ettiğinde seni gözüyle izler, bir oyuncağa birkaç saniye bakar. Karnının üstündeyken başını kaldırır.
5 aylık bebek gelişimi nasıl olmalı?
CDC'nin 5. ay için ayrı bir listesi yok. 4. ay listesi, bebeklerin çoğunun 4 aya kadar yaptıklarını; 6. ay listesi de 6 aya kadar yaptıklarını gösterir. 5 aylık bir bebek için bu iki listeye birlikte bakabilirsin. 6. ay listesinde örneğin aynaya bakmaktan hoşlanmak, kahkaha atmak, dilini çıkarıp üflemek, tanımak için eşyaları ağzına götürmek ve daha fazla yemek istemediğini göstermek için dudaklarını kapatmak var.
Erken doğan bebeklerde gelişim
NHS'e göre erken doğan bir bebeğin gelişim yaşı, 2 yaşına kadar doğduğu günden değil tahmini doğum tarihinden hesaplanır. CDC de doktorla konuşurken bebeğin erken doğup doğmadığını paylaşmanı önerir.
Bebek takibi
Bu takip yuuvii 2.0.1’de kullanılamıyor. Bu konudaki yazıları burada okuyabilirsin.
Ne zaman hekime gitmelisin?
CDC'nin tavsiyesi açıktır: bekleme. Bebeğin bir ya da daha fazla adımı o yaşa kadar yapmadıysa, önceden yaptığı bir beceriyi kaybettiyse ya da başka bir kaygın varsa erken davran. CDC şunları önerir:
- doktoruna kaygını anlat ve gelişim taraması isteyip isteyemeyeceğini sor
- kaygın sürüyorsa bebeğini daha ayrıntılı değerlendirecek bir uzmana yönlendirilmeyi iste
Bebeğini en iyi sen tanırsın; CDC de bunu vurgular. CDC'nin aktardığına göre Amerikan Pediatri Akademisi, çocukların genel gelişiminin 9, 18 ve 30. aylarda standart araçlarla taranmasını önerir. Türkiye'de bu konuşmayı aile hekiminle ya da çocuk doktorunla yapabilirsin. Bebeğin ani bir şekilde hastalanırsa ya da acil bir durum olduğunu düşünüyorsan 112'yi ara.
Bebek gelişimi
Bu takip yuuvii 2.0.1’de kullanılamıyor. Bu konudaki yazıları burada okuyabilirsin.
Sık sorulanlar
Bu liste bir gelişim testi mi?
Hayır. CDC, kendi gelişim adımı materyallerinin standart ve geçerliliği gösterilmiş gelişim tarama araçlarının yerini tutmadığını belirtir. Tarama için doktoruna danış.
Bebeğim bir beceriyi yapıyordu, şimdi yapmıyor. Ne yapmalıyım?
CDC'ye göre önceden yapılan bir becerinin kaybı, beklemeden doktorla konuşmak için bir nedendir.
Kaynaklar
- CDC: Learn the Signs. Act Early. Milestones
- CDC: Milestones by 2 months
- CDC: Milestones by 4 months
- CDC: Milestones by 6 months
- CDC: Milestones by 9 months
- CDC: Milestones by 1 year
- NHS: Your baby's health and development reviews
Bebek takibi
Bu takip yuuvii 2.0.1’de kullanılamıyor. Bu konudaki yazıları burada okuyabilirsin.
