# สัญญาณเตือนพัฒนาการทารกล่าช้าเมื่อไหร่ควรพบแพทย์: คู่มือการพูด

> คู่มือสังเกตพัฒนาการด้านการพูดของทารก ลำดับการพูดคำแรก สัญญาณเตือนพัฒนาการล่าช้า และคำแนะนำจาก CDC, AAP และ NHS ว่าเมื่อไหร่ควรปรึกษาแพทย์

Published: 2026-10-24 · Updated: 2026-11-12 · Language: th · Source: https://yuuvii.co/th/%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81/blog/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B8%93%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B9%84%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%9A%E0%B9%81%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B9%8C

> ข้อมูล NHS ระบุว่าเด็กเริ่มพูดช้าเร็วต่างกัน ตามเกณฑ์ CDC ทารกส่วนใหญ่เรียกพ่อแม่ได้เมื่อ 1 ปี เริ่มพูดคำเดี่ยวได้เมื่อ 15 เดือน และพูดได้ 3 คำขึ้นไปเมื่อ 18 เดือน ด้าน AAP ระบุว่าเด็กวัย 2 ปีมักพูดได้ราว 50 คำ หากลูกไม่ทำตามเกณฑ์หรือสูญเสียทักษะ ควรปรึกษาแพทย์ทันที

## ทารกเริ่มพูดเมื่อไหร่

พัฒนาการด้านการพูดเริ่มต้นขึ้นก่อนที่ทารกจะเอ่ยคำแรกที่ฟังออกเป็นภาษาอย่างมาก ทารกจะฟังเสียงพูดรอบตัว ตอบสนองด้วยการทำเสียงในลำคอ และฝึกออกเสียงพยางค์ซ้ำๆ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา (CDC) กำหนดเกณฑ์พัฒนาการตามวัยว่าเป็นทักษะที่เด็กอย่างน้อยร้อยละ 75 ทำได้ในแต่ละช่วงอายุ

ตามรายการเกณฑ์พัฒนาการของ CDC:

- **อายุ 4 เดือน:** ส่งเสียงอ้อแอ้ในลำคอ ("โอ", "อา") ส่งเสียงตอบสนองเมื่อมีคนพูดคุยด้วย หันศีรษะตามเสียงพูดของคุณ
- **อายุ 6 เดือน:** ส่งเสียงสลับโต้ตอบกับพ่อแม่ ทำเสียงพ่นน้ำลายหรือเป่าปาก กรีดร้องด้วยความตื่นเต้นดีใจ
- **อายุ 9 เดือน:** ส่งเสียงพยางค์ซ้ำๆ ต่อกันเป็นชุด เช่น "มามามา" หรือ "บาบาบา" ยกแขนขึ้นเพื่อให้อุ้ม
- **อายุ 12 เดือน:** โบกมือบ๊ายบาย เรียกพ่อหรือแม่อย่างเจาะจง เช่น "มาม่า" หรือ "ดาด้่า" หยุดชะงักชั่วคราวเมื่อได้ยินคำว่า "ไม่"

## ลำดับพัฒนาการการพูดคำแรกของทารก

ข้อมูลจากแหล่งข้อมูล HealthyChildren ของสมาคมกุมารเวชศาสตร์แห่งสหรัฐอเมริกา (AAP) ระบุว่าเสียงอ้อแอ้พยางค์ซ้ำ เช่น "บา", "ดา", "กา" และ "มา" มักเริ่มเกิดขึ้นระหว่างช่วงอายุ 8 ถึง 12 เดือน ในตอนแรกทารกอาจพูดคำบางคำออกมาโดยไม่ได้ตั้งใจ และเรียนรู้ความหมายของคำนั้นจากท่าทีตื่นเต้นดีใจของพ่อแม่ เมื่ออายุใกล้ครบ 1 ปี ทารกจะเริ่มใช้คำพูดอย่างตั้งใจเพื่อเรียกร้องความสนใจ

AAP เน้นย้ำว่าจำนวนคำที่เด็กแต่ละคนพูดได้นั้นแตกต่างกันอย่างมาก ทารกวัย 12 เดือนบางคนอาจพูดได้ 2 ถึง 3 คำแล้ว แต่การส่งเสียงอ้อแอ้ที่มีจังหวะจะโคนคล้ายภาษาพูดถือเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยกว่ามาก AAP นับว่าการออกเสียงที่สม่ำเสมอเพื่อสื่อถึงบุคคลหรือสิ่งของเฉพาะเจาะจงถือเป็นคำพูดที่แท้จริง และความสามารถในการฟังเข้าใจความหมายของทารกมักจะนำหน้าภาษาพูดเสมอ

ตามข้อมูลของ CDC:

- **อายุ 15 เดือน:** พยายามพูด 1 หรือ 2 คำนอกเหนือจากคำว่า "มาม่า" และ "ดาด้่า" มองไปยังสิ่งของคุ้นเคยเมื่อมีคนเอ่ยชื่อ ชี้เพื่อขอสิ่งของที่ต้องการ
- **อายุ 18 เดือน:** พูดได้ 3 คำขึ้นไปนอกเหนือจากชื่อเรียก ปฏิบัติตามคำสั่งทางวาจาขั้นตอนเดียวได้โดยไม่ต้องใช้ท่าทางประกอบ
- **อายุ 2 ปี:** ผสมคำอย่างน้อย 2 คำเข้าด้วยกันเป็นวลี เช่น "ขอนม" ชี้ส่วนต่างๆ ของร่างกายได้อย่างน้อย 2 ส่วนเมื่อถูกถาม

AAP รายงานว่าเด็กวัยเตาะแตะส่วนใหญ่จะพูดได้อย่างน้อย 50 คำเมื่ออายุ 2 ปี และมักเริ่มพูดเป็นวลีสั้นๆ 2 คำในช่วงเวลานี้ AAP ยังตั้งข้อสังเกตว่าเด็กบางคนที่มีสติปัญญาและการได้ยินปกติอาจพูดได้น้อยกว่านี้ในระยะดังกล่าว โดยเด็กผู้ชายมักมีพัฒนาการด้านภาษาช้ากว่าเด็กผู้หญิงเล็กน้อย

## วิธีส่งเสริมพัฒนาการด้านภาษาและการพูด

NHS และ AAP ให้กลยุทธ์การสื่อสารในชีวิตประจำวันที่นำไปปฏิบัติตามได้ง่าย:

- **ช่วงแรกเกิดถึง 6 เดือน:** หันหน้ามองสบตาลูกขณะพูดคุย บรรยายสิ่งที่คุณกำลังทำขณะเปลี่ยนผ้าอ้อม ป้อนนม หรืออาบน้ำ ร้องเพลงและเลียนเสียงของลูกเพื่อสอนการสลับกันพูดคุย
- **ช่วง 6 ถึง 12 เดือน:** บอกชื่อสิ่งของที่ลูกกำลังมองร่วมกัน อ่านหนังสือนิทานภาพด้วยกัน เล่นจ๊ะเอ๋ จำกัดการใช้จุกหลอกเฉพาะเวลาเข้านอนเพื่อเปิดโอกาสให้ลูกได้ฝึกเปล่งเสียง
- **ช่วง 12 ถึง 18 เดือน:** พูดทวนคำที่ลูกออกเสียงผิดให้ถูกต้องโดยไม่ต้องตำหนิ ให้ทางเลือกทางคำพูดที่ชัดเจน เช่น "เอาแอปเปิลหรือกล้วย"
- **ช่วง 18 ถึง 24 เดือน:** พูดทวนคำสำคัญซ้ำๆ ในกิจวัตรประจำวัน ใช้ประโยคสั้นๆ ถามคำถามง่ายๆ เกี่ยวกับตำแหน่ง เช่น "จมูกของหนูอยู่ไหน"

ในครอบครัวที่พูดได้หลายภาษา NHS สนับสนุนให้พ่อแม่พูดภาษาที่ตนเองรู้สึกสบายใจและถนัดมากที่สุดกับลูก

## พัฒนาการทารก

[พัฒนาการทารก](https://yuuvii.co/th/%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81)

ฟีเจอร์ติดตามนี้ยังไม่พร้อมใช้งานใน yuuvii 2.0.1 คุณสามารถอ่านบทความเกี่ยวกับหัวข้อนี้ได้ที่นี่

## เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

NHS แนะนำให้ปรึกษาแพทย์หากคุณมีความกังวลเกี่ยวกับพัฒนาการด้านการพูดและภาษาของลูก ซึ่งแพทย์สามารถส่งตัวเด็กไปพบนักอรรถบำบัดเพื่อตรวจประเมินเพิ่มเติมได้ตามความเหมาะสม

CDC แนะนำให้ปรึกษากุมารแพทย์และขอรับการคัดกรองพัฒนาการ หากพบสัญญาณต่อไปนี้:

- ลูกไม่บรรลุเกณฑ์พัฒนาการตามวัยอย่างน้อยหนึ่งข้อขึ้นไปจากเช็กลิสต์
- ลูกสูญเสียทักษะการพูดหรือการเคลื่อนไหวที่เคยทำได้ไป
- คุณมีความกังวลอย่างต่อเนื่องเกี่ยวกับการได้ยินหรือการสื่อสารของลูก

แบบตรวจสอบข้อมูลทั่วไปไม่สามารถทดแทนการตรวจคัดกรองพัฒนาการอย่างเป็นทางการได้ หากทารกมีอาการไม่ตอบสนอง ตัวอ่อนปวกเปียกผิดปกติ หรือมีปัญหาในการหายใจ ให้รีบไปพบแพทย์ทันที ในประเทศไทยโทรสายด่วนการแพทย์ฉุกเฉิน 1669 (หรือ 191)

## คำถามที่พบบ่อย

### หากลูกวัย 12 เดือนยังไม่พูดคำแรก ถือว่าผิดปกติหรือไม่

ตามข้อมูลของ AAP การส่งเสียงอ้อแอ้เป็นจังหวะพบได้บ่อยกว่าการพูดคำที่ชัดเจนในวัย 12 เดือน เกณฑ์ของ CDC สำหรับวัย 12 เดือนจะเน้นไปที่การใช้ท่าทาง เช่น การโบกมือ การตอบสนองต่อคำสั่ง และการเรียกพ่อแม่ หากมีความกังวลควรปรึกษากุมารแพทย์

### พัฒนาการด้านการเคลื่อนไหวอื่นๆ เป็นอย่างไร

สามารถอ่านคู่มือของเราเกี่ยวกับการฝึกร่างกายได้ที่ [ทารกเริ่มฝึกนอนคว่ำได้เมื่อไหร่](https://yuuvii.co/th/%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81/blog/%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%9D%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B9%88%E0%B9%8D%E0%B8%B2%E0%B9%84%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B9%84%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B9%88) และภาพรวมพัฒนาการทั้งหมดใน [พัฒนาการทารกตามช่วงวัย 2 ถึง 12 เดือน](https://yuuvii.co/th/%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81/blog/%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%A2-2-%E0%B8%96%E0%B8%B6%E0%B8%87-12-%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%99)

## แหล่งที่มา

- [NHS: Help your baby learn to talk](https://www.nhs.uk/baby/babys-development/play-and-learning/help-your-baby-learn-to-talk/)
- [NHS Best Start in Life: Listening and learning, 6 to 12 months](https://www.nhs.uk/best-start-in-life/baby/learning-to-talk/listening-and-learning-6-to-12-months/)
- [CDC: Milestones by 4 months](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/4-months.html)
- [CDC: Milestones by 6 months](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/6-months.html)
- [CDC: Milestones by 9 months](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/9-months.html)
- [CDC: Milestones by 1 year](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/1-year.html)
- [CDC: Milestones by 15 months](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/15-months.html)
- [CDC: Milestones by 18 months](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/18-months.html)
- [CDC: Milestones by 2 years](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/2-years.html)
- [AAP HealthyChildren: Language development, 8 to 12 months](https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/Pages/Language-Development-8-to-12-Months.aspx)
- [AAP HealthyChildren: Language development, 1 year olds](https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/toddler/Pages/Language-Development-1-Year-Olds.aspx)
- [NHS: Is your baby or toddler seriously ill?](https://www.nhs.uk/baby/health/is-your-baby-or-toddler-seriously-ill/)
