# พัฒนาการทารกตามช่วงวัย 2 ถึง 12 เดือน: เกณฑ์พัฒนาการสำคัญ

> คู่มือพัฒนาการทารกตามช่วงวัย 2 ถึง 12 เดือน เช็กลิสต์พัฒนาการตามเกณฑ์ CDC พัฒนาการของทารกคลอดก่อนกำหนด และสัญญาณเตือนที่ควรปรึกษากุมารแพทย์

Published: 2026-10-24 · Updated: 2026-11-12 · Language: th · Source: https://yuuvii.co/th/%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81/blog/%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%A2-2-%E0%B8%96%E0%B8%B6%E0%B8%87-12-%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%99

> ข้อมูล CDC ระบุว่า ทารกส่วนใหญ่ยิ้มตอบสนองเมื่อ 2 เดือน ชันคอได้เมื่อ 4 เดือน พลิกตัวเมื่อ 6 เดือน นั่งได้เองเมื่อ 9 เดือน และเหนี่ยวตัวยืนได้เมื่อ 12 เดือน ซึ่งเป็นทักษะที่เด็กร้อยละ 75 ทำได้ หากลูกน้อยพลาดพัฒนาการตามวัย ควรปรึกษากุมารแพทย์

## พัฒนาการตามวัยคืออะไร

โครงการ "Learn the Signs. Act Early." ของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา (CDC) นิยามพัฒนาการตามวัยว่าเป็นความสามารถทางพฤติกรรมและการเคลื่อนไหวทางกายภาพที่เด็กส่วนใหญ่ (ร้อยละ 75 ขึ้นไป) แสดงออกได้ตามช่วงอายุที่กำหนด ทักษะที่ระบุไว้ในเกณฑ์แสดงถึงสิ่งที่ทารกส่วนใหญ่ทำได้ ณ ช่วงเวลานั้น โดยทารกหลายคนอาจบรรลุทักษะเหล่านี้ได้เร็วกว่าเกณฑ์

CDC จำแนกพัฒนาการตามวัยออกเป็น 4 ด้านหลัก ได้แก่ ด้านสังคมและอารมณ์ ด้านภาษาและการสื่อสาร ด้านการเรียนรู้และการคิดแก้ปัญหา และด้านการเคลื่อนไหวร่างกาย

## ตารางพัฒนาการทารกอายุ 2 ถึง 12 เดือน

| ช่วงอายุ | พัฒนาการด้านสังคม ภาษา และการเรียนรู้ | พัฒนาการด้านการเคลื่อนไหวและร่างกาย |
|---|---|---|
| 2 เดือน | สงบลงเมื่อมีคนพูดคุยด้วยหรืออุ้ม มองสบตา ยิ้มตอบเมื่อมีคนยิ้มให้ ส่งเสียงอ้อแอ้อื่นที่ไม่ใช่เสียงร้องไห้ ตอบสนองต่อเสียงดัง | ยกศีรษะขึ้นได้เมื่อนอนคว่ำ ขยับแขนและขาทั้งสองข้าง กางมือและแบมือได้ชั่วครู่ |
| 4 เดือน | ยิ้มเองเพื่อเรียกร้องความสนใจ ส่งเสียงอ้อแอ้ในลำคอ หันศีรษะตามเสียงพูด | ชันคอได้มั่นคงโดยไม่ต้องพยุงเมื่อถูกอุ้ม จับของเล่นที่ใส่มือไว้ นำมือเข้าปาก ดันข้อศอกขึ้นเมื่อนอนคว่ำ |
| 6 เดือน | รู้จักคนคุ้นเคย หัวเราะ ส่งเสียงโต้ตอบสลับกับพ่อแม่ เอื้อมมือคว้าสิ่งของที่ต้องการ | พลิกคว่ำพลิกหงาย ยันแขนเหยียดตรงเมื่อนอนคว่ำ ใช้มือยันพื้นพยุงตัวเองขณะนั่ง |
| 9 เดือน | อาจมีอาการแปลกหน้า ตอบสนองต่อชื่อของตนเอง ส่งเสียงพยางค์ซ้ำ เช่น "มามา" หรือ "บาบา" มองหาของที่ถูกซ่อน | เปลี่ยนท่าไปสู่ท่านั่งได้เอง นั่งได้มั่นคงโดยไม่ต้องพยุง ส่งของสลับจากมือหนึ่งไปยังอีกมือหนึ่ง |
| 12 เดือน | โบกมือบ๊ายบาย เรียกพ่อหรือแม่อย่างเจาะจง เข้าใจคำสั่งง่ายๆ เช่น "อย่า" หรือ "ไม่" | เหนี่ยวตัวเกาะยืน เดินเกาะเครื่องเรือน หยิบสิ่งของชิ้นเล็กโดยใช้นิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้ |

เราอธิบายพัฒนาการด้านการเคลื่อนไหวเพิ่มเติมใน [ทารกเริ่มฝึกนอนคว่ำได้เมื่อไหร่](https://yuuvii.co/th/%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81/blog/%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%9D%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B9%88%E0%B9%8D%E0%B8%B2%E0%B9%84%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B9%84%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B9%88) และพัฒนาการด้านการพูดใน [สัญญาณเตือนพัฒนาการทารกล่าช้าเมื่อไหร่ควรพบแพทย์](https://yuuvii.co/th/%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81/blog/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B8%93%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B9%84%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%9A%E0%B9%81%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B9%8C)

## พัฒนาการทารกอายุ 1 เดือน

เกณฑ์พัฒนาการของ CDC เริ่มต้นที่อายุ 2 เดือนแทนที่จะเป็น 1 เดือน ในช่วงสัปดาห์แรกหลังคลอด พัฒนาการของทารกแรกเกิดจะได้รับการประเมินผ่านการตรวจสุขภาพโดยกุมารแพทย์ ตามข้อมูลของสำนักงานบริการสุขภาพแห่งชาติแห่งสหราชอาณาจักร (NHS) ทารกจะได้รับการชั่งน้ำหนักในสัปดาห์แรก รับการตรวจร่างกายอย่างละเอียดภายใน 72 ชั่วโมงหลังคลอด และตรวจสุขภาพตามนัดหมายเมื่ออายุ 6 ถึง 8 สัปดาห์ เพื่อติดตามน้ำหนัก ความยาวลำตัว และเส้นรอบศีรษะ

## พัฒนาการทารกอายุ 2 เดือน

ตามข้อมูลของ CDC ทารกวัย 2 เดือนส่วนใหญ่จะแสดงสีหน้ามีความสุขเมื่อเห็นพ่อแม่ ยิ้มเมื่อคุณพูดคุยหรือยิ้มให้ ส่งเสียงอ้อแอ้ มองตามการเคลื่อนไหวของคุณขณะเดินผ่านห้อง และยกศีรษะขึ้นได้เมื่อนอนคว่ำ

## พัฒนาการทารกอายุ 5 เดือน

CDC ไม่ได้จัดทำรายการเกณฑ์พัฒนาการเฉพาะสำหรับวัย 5 เดือน กุมารแพทย์จะประเมินทารกวัย 5 เดือนโดยพิจารณาจากเกณฑ์ของวัย 4 เดือนและ 6 เดือนร่วมกัน ทักษะใหม่ที่เริ่มปรากฏในวัย 6 เดือน ได้แก่ การหัวเราะ การทำเสียงพ่นน้ำลาย การเอื้อมคว้าของเล่น และการปิดปากแน่นเมื่อรู้สึกอิ่มนม

## พัฒนาการสำหรับทารกคลอดก่อนกำหนด

ตามคำแนะนำของ NHS และ CDC สำหรับทารกที่คลอดก่อนกำหนด (คลอดก่อนอายุครรภ์ 37 สัปดาห์) การคำนวณอายุพัฒนาการจะใช้วันกำหนดคลอดจริงแทนวันเกิดตามปฏิทินจนกระทั่งอายุครบ 2 ปี โปรดแจ้งอายุครรภ์ของลูกน้อยแก่แพทย์และบุคลากรทางการแพทย์เสมอเมื่อปรึกษาเรื่องพัฒนาการ

## เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

คำแนะนำของ CDC ระบุไว้อย่างชัดเจนว่าอย่ารอช้า หากลูกน้อยของคุณไม่บรรลุเกณฑ์พัฒนาการตามวัยตั้งแต่หนึ่งข้อขึ้นไป สูญเสียทักษะที่เคยทำได้ไป หรือหากคุณมีความกังวลเกี่ยวกับพัฒนาการของลูก ควรปรึกษาแพทย์แต่เนิ่นๆ CDC แนะนำดังนี้:

- บอกข้อสังเกตเฉพาะเจาะจงของคุณให้กุมารแพทย์ทราบและขอรับการคัดกรองพัฒนาการ
- ขอส่งตัวไปยังกุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการและพฤติกรรมเด็กหากยังมีความกังวลต่อเนื่อง

พ่อแม่คือผู้ที่รู้จักลูกดีที่สุด สมาคมกุมารเวชศาสตร์แห่งสหรัฐอเมริกา (AAP) แนะนำให้ตรวจคัดกรองพัฒนาการมาตรฐานเมื่ออายุ 9 เดือน 18 เดือน และ 30 เดือน ระหว่างการตรวจสุขภาพตามปกติ หากทารกมีอาการตัวอ่อนปวกเปียกผิดปกติ ไม่ตอบสนองต่อสิ่งแวดล้อม หรือมีอาการหายใจลำบากอย่างรุนแรง ให้รีบไปพบแพทย์ทันที ในประเทศไทยโทรสายด่วนการแพทย์ฉุกเฉิน 1669 (หรือ 191)

## พัฒนาการทารก

[พัฒนาการทารก](https://yuuvii.co/th/%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81)

ฟีเจอร์ติดตามนี้ยังไม่พร้อมใช้งานใน yuuvii 2.0.1 คุณสามารถอ่านบทความเกี่ยวกับหัวข้อนี้ได้ที่นี่

## คำถามที่พบบ่อย

### ตารางเช็กพัฒนาการเป็นการตรวจประเมินทางการแพทย์อย่างเป็นทางการหรือไม่

ไม่ใช่ CDC เน้นย้ำว่ารายการเช็กพัฒนาการที่ให้ข้อมูลทั่วไปไม่สามารถทดแทนแบบคัดกรองพัฒนาการมาตรฐานที่ผ่านการรับรองและดำเนินการโดยบุคลากรทางการแพทย์ได้

### ควรทำอย่างไรหากทารกสูญเสียทักษะที่เคยทำได้ไป

ตามข้อมูลของ CDC การที่เด็กลืมหรือสูญเสียความสามารถที่เคยทำได้ ถือเป็นสัญญาณเตือนสำคัญทางการแพทย์ที่ต้องนัดพบกุมารแพทย์เพื่อรับการตรวจประเมินทันที

## แหล่งที่มา

- [CDC: โครงการ Learn the Signs. Act Early. เกณฑ์พัฒนาการเด็ก](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/index.html)
- [CDC: พัฒนาการเด็กวัย 2 เดือน](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/2-months.html)
- [CDC: พัฒนาการเด็กวัย 4 เดือน](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/4-months.html)
- [CDC: พัฒนาการเด็กวัย 6 เดือน](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/6-months.html)
- [CDC: พัฒนาการเด็กวัย 9 เดือน](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/9-months.html)
- [CDC: พัฒนาการเด็กวัย 1 ปี](https://www.cdc.gov/act-early/milestones/1-year.html)
- [NHS: การประเมินสุขภาพและพัฒนาการของทารก](https://www.nhs.uk/baby/babys-development/height-weight-and-reviews/baby-reviews/)
